بزرگترین پارادوکس فوتبال ایران

هدف امروز: با نگاهی ساده به جدول و ستون های لیگ مشخص می شود که هیچ فصل مشترکی بین تیم های هزاره در لیگ بیست و سوم وجود ندارد.
تصمیم فدراسیون برای معرفی نمایندگان ایران به آسیا بسیار جالب و تعجب آور است. تصمیمی که البته حتی در بدیهی ترین شکلش با تناقضات بزرگی همراه است که برای درک آن نیازی به حل معادلات پیچیده نیست. نگاهی ساده به طبقه بندی و ستون ها نشان می دهد که حتی موارد بدیهی نیز در این زمینه نادیده گرفته شده است. جدولی که در آن فصل مشترکی برای تیم های حاضر وجود ندارد و هرگز متقارن نیست. فدراسیون فوتبال به رده بندی لیگ اشاره کرده است، هرچند تعداد بازی های انجام شده توسط تیم ها برابر نیست. اصلی که به نظر می رسد بارزترین آن برای آستانه است.
سه تیم نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا 2027 بر اساس برنامه ناقص هفته 22/22 لیگ برتر انتخاب شدند: استقلال صدرنشین با 41 امتیاز (22 بازی)، دوم تراکتور با 39 امتیاز (22 بازی) و سپاهان با 39 امتیاز (22 بازی) سوم شدند. تصمیمی که شاید در شرایط عادی بحث برانگیز نبود، اما حالا که «شرایط عادی» به تاریخ گذشته است، تبدیل به یک بحران خواهد شد. 22 هفته 23 هفته و 21 هفته جدولی که در آن تیم ها با تعداد بازی های مختلف در آن قرار گرفته اند اکنون سرنوشت 3 باشگاه در مهم ترین تورنمنت های باشگاهی آسیا را مشخص می کند. استقلال با 41 امتیاز صدرنشین است. 22 بازی. 11 برد، 8 تساوی، 3 باخت. 29 گل زده، 16 گل خورده. تفاوت +13 است. اما این جدول ناقص است. 7-9-8 هفته باقی مانده که هرگز اتفاق نخواهد افتاد. تیمی که در اواسط هفته بیست و دوم صدرنشین بود، حالا نه به خاطر قهرمانی، بلکه به خاطر تعطیلی و جنگ، نماینده ایران است. تراکتور با 39 امتیاز در رده دوم قرار دارد. 22 بازی. 11 برد، 6 تساوی، 5 باخت. 30 گل زده، 12 گل خورده. تفاوت +18 است. بهترین خط دفاعی لیگ اما 5 باخت در 22 بازی یعنی تراکتور می توانست قهرمان شود اما نتوانست. و حالا او هرگز قادر به انجام آن نخواهد بود! سپاهان با 39 امتیاز سوم است. 22 بازی. 11 برد، 6 تساوی، 5 باخت. 24 گل زده، 13 گل خورده. تفاوت +11 است. با تفاضل گل کمتر نسبت به تراکتور در رده سوم. تیمی که 8 هفته باقی مانده شاید در صدر قرار می گرفت، اما حالا آنها هرگز نمی دانند.
گل گهر نیز با 23 بازی. 10 برد، 6 تساوی، 7 باخت. 24 گل زده، 24 گل خورده. اختلاف صفر 36 امتیاز تیمی که یک بازی بیشتر از استقلال انجام داده اما 5 امتیاز کمتر دارد. تیمی که شاید در 7 هفته باقیمانده می توانست به سپاهان نزدیک شود یا از پرسپولیس عقب بیفتد اما حالا هرگز نمی تواند این کار را انجام دهد.
چادرملو هم شگفتی سال های اخیر فوتبال ایران است. از بدو تولد تا کنون که به عنوان مدعی آسیا دیده می شود سابقه طولانی نداشته و با 35 امتیاز در رده پنجم قرار دارد.
و پرسپولیس؟ 22 بازی. 34 امتیاز. 6 امتیاز کمتر از رهبر تیمی که در فصول 1401-1402 و 1402-1403 به مقام قهرمانی دست یافت، اکنون به دلیل “توقف در بدترین زمان ممکن” در آستانه حذف است. و حالا هیچ هواداری نمی‌داند سرخ‌های پایتخت می‌توانست جبران کند یا نه؟
اما مورد عجیب ریخته گری آهن نیز جالب است. فقط 21 بازی 19 امتیاز. 2 بازی کمتر از بقیه 2 بازی که هرگز بازی نمی شود. 2 بازی که شاید می توانست امتیاز بگیرد و از قعر جدول فرار کند اما حالا هرگز نمی تواند این کار را انجام دهد.
سوال سیاه مردان سازمان لیگ فوتبال که افتخارشان یکی از نامنظم ترین شیوه های ساماندهی فوتبال ایران در سال های اخیر را ذکر می کند این است که آقایان! آیا این عدالت است؟ با اصرار بر نتیجه نادرست که نتیجه برنامه ریزی ضعیف شماست به دنبال چه هستید؟
فدراسیون می گوید روش جایگزینی ندارد و به پیشنهاد سازمان لیگ استناد می کند. کنفدراسیون فوتبال آسیا در بخشنامه مورخ 15 فروردین امسال خود تاکید کرد که آخرین مهلت تخصیص 31 اردیبهشت ماه خواهد بود که به دلیل جنگ تحمیلی سوم و درگیری نظامی با آمریکا و اسرائیل، لیگ به حالت تعلیق درآمد. اما آیا واقعاً یک جایگزین نبود؟
چرا به جای جدول ناقص با تعداد بازی های فرد از «امتیاز میانگین» استفاده نشد؟ چرا مدل پیش‌بینی ریاضی را که در لیگ‌های اروپایی در دوران کرونا استفاده می‌شد، ندیدید؟
پاسخ ساده است: فدراسیون تاج حوصله چنین کاری را نداشت و سازمان لیگ بهاروند هم احتمالاً ظرفیت فنی و زمانی چنین محاسباتی را نداشت. وقتی کل کشور در بحران جنگ، تحریم ها و تهدید ترامپ به حمله نظامی به ایران غرق می شود، فوتبال در اولویت دوم قرار می گیرد. اما این اولویت می تواند باعث ایجاد احساس خوب یا بد در افراد شود.
استقلال و تراکتور و شاید سپاهان حالا نماینده ایران هستند. نه به این دلیل که آنها در پایان فصل بهترین بودند، بلکه به این دلیل که در هفته 22/23 جنگ در بهترین موقعیت قرار داشتند. این شاید بزرگترین پارادوکس فوتبال ایران در دهه های اخیر باشد: جدولی ناتمام، با مسابقات نابرابر، اما سهمیه ای که عجله داشت به ناعادلانه ترین شکل تقسیم شود.