نحوه افزایش دستمزد کارکنان دولت در سال 1405 احتمالاً در تعیین دستمزد کارگران بی تأثیر نخواهد بود.
در صورت تصویب مصوبه کمیسیون تلفیق در جلسه علنی مجلس و سپس شورای نگهبان، از سال آینده سازوکار «افزایش معکوس پلکان» اعمال خواهد شد. بر اساس این تصمیم، میزان رشد حقوق کارکنان دولت به درآمد فعلی آنها بستگی دارد. هرچه حقوق فعلی بالاتر باشد، افزایش سال آینده کمتر خواهد بود. این شیوه جدید افزایش دستمزد از جنبه دیگری نیز حائز اهمیت است، زیرا جلسات سه جانبه شورای عالی کار برای تعیین دستمزد کارگران در سال 1405 به زودی شکل نهایی خود را به خود می گیرد و این احتمال وجود دارد که از همین مدل برای تعیین دستمزد کارگران استفاده شود.
با مدل نردبان معکوس از 21 به 43 درصد افزایش دهید
کمیسیون تلفیق بودجه سال آینده طرح افزایش معکوس حقوق کارکنان دولت را پیشنهاد کرده است. به گفته سخنگوی این کمیسیون، حقوق کارمندان عامه، کارکنان بخش دولتی و بازنشستگان در سال آینده بین 21 تا 43 درصد افزایش می یابد. اهمیت این مصوبه تنها محدود به دامنه افزایش نیست، بلکه نحوه اجرای آن نیز قابل توجه است. روشی که به عنوان نردبان و معکوس شناخته می شود.
در این مدل، دستمزدهای کمتر از درصد افزایش بیشتری بهره مند می شوند و هر چه سطح درآمد بالاتر باشد، نرخ رشد دستمزد کمتر می شود. هدف از اجرای چنین مدلی کاهش شکاف درآمدی بین سطوح مختلف درآمدزایی و حمایت بیشتر از گروه های کم درآمد است. برخلاف افزایش یکنواختی که معمولاً منجر به افزایش حقوق می شود، این روش تلاش می کند تا توزیع منابع را عادلانه تر کند.
حداقل حقوق کارکنان دولت در سال 1405
حداقل حقوق کارمندان کشوری در سال جاری حدود 13 میلیون تومان بوده است. بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق، این میزان حقوق بیشترین افزایش یعنی 43 درصد خواهد بود. با اجرای این رشد حداقل حقوق کارکنان دولت در سال 1405 تقریباً به 18 میلیون و 600 هزار تومان می رسد.
آیا دستمزد کارگران با این الگو تعیین می شود؟
یکی از سناریوهای مهم پس از انتشار این مصوبات، امکان استفاده از همین مدل برای تعیین حقوق کارگران است. طبق روال هر سال حقوق کارگران در شورای عالی کار با حضور نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت تعیین می شود. با این حال، نشانه هایی وجود دارد که مدل نردبان معکوس می تواند مبنای مذاکرات حقوق و دستمزد 1405 باشد.
اگر این روش مدل شود، حداقل دستمزد کارگران می تواند بیش از سطوح بالاتر افزایش یابد. سوالی که سال هاست تشکل های کارگری آن را مطرح می کنند. کارگر همیشه تاکید کرده است که افزایش یکنواخت پاسخی به شکاف عمیق بین حداقل دستمزد و هزینه زندگی نیست.
اما اجرای چنین مدلی در بخش کار بدون چالش نخواهد بود. توان مالی کارفرمایان و وضعیت اقتصادی شرکت های تولیدی عواملی هستند که می توانند دامنه افزایش دستمزد را محدود کنند. با وجود این، ورود مفهوم نردبان معکوس به ادبیات تعیین دستمزد ممکن است نشانه ای از تغییر رویکرد به سیاست دستمزد باشد.