مواقعی هست که صبح بیدار میشویم و اولین چیزی که میبینیم، شیشهای است که تصویر بیرون را محو کرده. قطرههای ریز آب روی پنجره نشستهاند، نور آفتاب را پراکنده میکنند، و حس سردی و رطوبت در اتاق بیشتر میشود. لحظهای بعد دست به شیشه میکشیم. رد انگشت میماند و قطرهها پایین میلغزند. بخار پنجره، هم آشنا است هم کمی نگرانکننده.
پاییزهای مرطوب، زمستانهای سرد و شبهایی که خانه کمتر تهویه میشود، بهترین زمان برای شکلگیری این صحنهاند. گاهی بخار فقط بیرون شیشه دیده میشود و گاهی در داخل اتاق. بعضی وقتها آنقدر زیاد میشود که روی قاب چوبی اثر میگذارد یا بوی کپک بلند میشود. طبیعی است که در چنین موقعی این پرسش پیش بیاید: آیا بخار کردن پنجره نشانه خراب شدن شیشه است یا علامت مشکل بزرگتری در خانه؟
موضوع «بخار پنجره» ساده به نظر میرسد اما پشت آن مفهومی مهم به نام میعان یا چگالش قرار دارد. همان لحظهای که بخار آب موجود در هوا به مایع تبدیل میشود. هرچه اختلاف دما و رطوبت بیشتر باشد، احتمال تشکیل قطرههای آب روی سطوح سرد هم بیشتر میشود. در خانه، این سطح سرد اغلب همان شیشه پنجره است.
در این مقاله، با زبان ساده توضیح میدهیم چرا این اتفاق میافتد، چه زمانی طبیعی است و چه زمانی باید به فکر پیشگیری یا اصلاح باشیم. تلاش میکنیم اشتباههای رایج را هم روشن کنیم. از جمله این تصور که «بخار روی شیشه همیشه نشانه پنجره بد است»، در حالی که گاهی برعکس، خبر از عایقبندی خوب میدهد.
۱- بخار پنجره و نقش «نقطه شبنم»
برای فهمیدن بخار روی پنجرهها، باید بدانیم هوا همیشه مقداری بخار آب در خود دارد. میزان این رطوبت، به دما وابسته است. هوای گرم توانایی بیشتری برای نگه داشتن رطوبت دارد. وقتی سرد میشود، این توان کاهش مییابد و به حدی میرسد که دیگر نمیتواند بخار آب را در خود نگه دارد. در این نقطه، هوا به اصطلاح «اشباع» میشود. دمایی که این اتفاق در آن رخ میدهد «نقطه شبنم» نام دارد.
وقتی هوای اطراف شیشه تا نقطه شبنم سرد شود، بخار آب به شکل قطرات ریز روی شیشه مینشیند. همان چیزی که روی علفها صبحها میبینیم یا روی بدنه بیرونی اتومبیل بعد از شب سرد.
این اصل علمی تنها به پنجرهها مربوط نیست. در آشپزخانه وقتی قابلمه داغ روی میز سرد گذاشته میشود، بخار اطراف آن ناگهان به قطره تبدیل میشود. یا وقتی بطری سرد از یخچال بیرون میآوریم، دیواره بطری خیس میشود. همه اینها یک قانون ساده را توضیح میدهند: هر سطحی که از هوای اطراف سردتر باشد، به محلی برای چگالش تبدیل میشود.
اشتباهی که سالها رایج بوده، این است که مردم تصور میکنند «بخار» چیزی است که از داخل شیشه بیرون میزند. در حالی که بخار، همان آب موجود در هوا است که روی سطح سرد مینشیند. شیشه فقط نقش میزبان را دارد. همین واقعیت کوچک، زاویه نگاه ما به مشکل را کاملاً تغییر میدهد.
۲- چرا بخار روی جدار بیرونی پنجره مینشیند؟
گاهی صبحها میبینیم بخار روی قسمت بیرونی شیشه تشکیل شده است. در نگاه اول شاید عجیب به نظر برسد، اما این پدیده اغلب نشانه خوب بودن پنجره است. وقتی پنجره دوجداره و عایق، درست کار کند، گرمای داخل خانه به بیرون منتقل نمیشود. بنابراین جدار بیرونی سرد میماند. اگر شب مرطوب و هوا آرام باشد، هوای نزدیک به شیشه سرد میشود و به نقطه شبنم میرسد. نتیجه، قطرههای ریز آب روی شیشه.
به بیان دیگر، وقتی عایقبندی خوب باشد، بخار در بیرون دیده میشود. این، دقیقاً همان وظیفهای است که از پنجره دوجداره انتظار داریم: حفظ دمای داخل.
البته این موضوع همیشه یکنواخت نیست. گاهی فقط بعضی پنجرهها بخار میکنند. پنجرههایی که در سایه قرار دارند یا دیرتر نور آفتاب میگیرند، بیشتر دچار چگالش میشوند. حتی ارتفاع نصب پنجره، جهت وزش باد و فاصله آن تا درختها میتواند شرایط را تغییر دهد.
در گذشته، وقتی فناوری پنجرهها سادهتر بود، مردم تصور میکردند وجود بخار نشانه «خراب بودن» یا «بیکیفیت بودن» پنجره است. امروزه، با شناخت بهتر عایقها، میدانیم این برداشت همیشه درست نیست. بخار بیرونی اگر مزاحم دید نشود، معمولا به خودی خود از بین میرود و جای نگرانی ندارد. نور خورشید یا کمی افزایش دما کافی است تا قطرهها بخار شوند.
۳- بخار داخل خانه: وقتی شیشه سرد میشود و هوا مرطوب است
قسمت مهمتر ماجرا زمانی است که بخار در داخل خانه روی شیشه مینشیند. این حالت معمولاً نشانه رطوبت بالای داخل خانه و تهویه ناکافی است. شیشه که از بیرون سرد میشود، هوای نزدیک سطح خود را نیز سرد میکند. وقتی آن لایه نازک هوا به نقطه شبنم میرسد، بخار آب به قطره تبدیل میشود.
منبع این رطوبت، زندگی روزمره ماست. آشپزی، دوش گرفتن، خشک کردن لباس در اتاق، حتی نفس کشیدن. در خانههای کوچک و پنجرههای بسته، این رطوبت سریعتر جمع میشود. به همین دلیل بعضی خانهها زمستانها بیشتر با این مشکل دست به گریبانند.
وقتی میعان داخل خانه مرتب تکرار شود، قطرات آب روی لبههای شیشه جمع میشود و به قاب پنجره میرسد. چوب آسیب میبیند، رنگ پوسته میکند و محیط مناسب برای رشد کپک فراهم میشود. کپکها علاوه بر ظاهر ناخوشایند، میتوانند برای افرادی که حساسیت دارند مشکلساز شوند.
در سالهای گذشته، بسیاری تصور میکردند برای حل این مشکل باید فقط «شیشه را عوض کرد». اما واقعیت پیچیدهتر است. رطوبت بالا، حتی روی بهترین پنجرهها هم مینشیند. بنابراین راهحل، ترکیبی از عایق مناسب، تهویه درست و مدیریت رطوبت است. نگاه تکبعدی به مسئله، اغلب ما را به هزینههای بیثمر میکشاند.
۴- چگونه میعان داخلی را مدیریت کنیم بدون افراط و هزینه اضافی؟
میعان داخلی برخلاف تصور، قابل کنترل است. اولین قدم، کاهش رطوبت هوای خانه است. باز کردن کوتاهمدت پنجرهها در هوای سرد، اگر به شکل هوشمند انجام شود، رطوبت را کاهش میدهد و گرمای خانه را نابود نمیکند. بهویژه هنگام آشپزی یا بعد از حمام، تخلیه سریع بخار بسیار موثر است.
خشک کردن لباسها در اتاق یکی از بزرگترین منابع رطوبت پنهان است. وقتی لباسها داخل خشک میشوند، بخار زیادی آزاد میکنند. اگر امکان دارد بهتر است از فضای بیرونی، خشککن یا اتاقی با تهویه مناسب استفاده شود. دستگاههای رطوبتگیر هم میتوانند مفید باشند، بهخصوص در خانههای کوچک.
پردههای ضخیم که کاملاً مقابل شیشه قرار میگیرند، هوای سرد را در پشت خود حبس میکنند. نتیجه آن است که شیشه سردتر میشود و احتمال چگالش افزایش مییابد. کنار زدن پردهها در ساعات خاص روز میتواند به کاهش بخار کمک کند.
با وجود این، نباید انتظار داشت که پنجرهها همیشه کاملاً خشک باشند. در بسیاری از خانهها، مقدار کمی میعان طبیعی است. هدف این است که رطوبت مزمن ایجاد نشود و قطرات فرصت نکنند روی قابها بمانند. بهتر است وقتی قطرات جمع میشوند، بهآرامی با دستمال خشک شوند تا از آسیبهای بعدی پیشگیری شود. این کار ساده، گاهی بیشتر از تغییرات پرهزینه نتیجه میدهد.
۵- وقتی میعان نشانه «ایراد» است و نه یک پدیده طبیعی
همه بخارها بیضرر نیستند. گاهی میعان روی شیشه، نشانه نقص در عایقبندی یا تجمع رطوبت مزمن در خانه است. اگر تقریباً هر روز صبح قطرات روی جدار داخلی جمع میشوند و حتی به دیوارهها سرایت میکنند، باید موضوع جدی گرفته شود. در چنین شرایطی، رطوبت به آرامی وارد قاب چوبی میشود، لایههای رنگ را بلند میکند و محیطی مناسب برای رشد کپکها فراهم میکند. کپکها فقط مسئله زیبایی نیستند. برای افراد دارای حساسیت یا آسم میتوانند آزاردهنده باشند.
گاهی هم قطرات بین دو لایه شیشه ظاهر میشوند. این حالت معمولاً به معنای آسیب دیدن درز یا خرابی گاز عایق داخل پنجرههای دوجداره است. در این وضعیت، بخار آب راهی به فضای میانی پیدا کرده و خارج نمیشود. برخلاف میعان عادی، این یکی بهخودیخود رفع نمیشود. در چنین مواردی، بررسی فنی و تعمیر یا تعویض واحد شیشه ضروری است. اینجا، مشکل دیگر فقط «رفتار هوا» نیست بلکه نقص واقعی در ساختار پنجره است.
از طرف دیگر، خانههایی که عایق حرارتی ضعیف دارند، ناخواسته شیشه را سردتر از حد معمول نگه میدارند. نتیجه، افزایش چگالش داخلی است. سالها تصور میشد که افزایش گرمایش میتواند مشکل را حل کند. اما تجربه نشان داده که گرمایش بیشتر بدون تهویه مناسب، فقط هوای گرم و مرطوبتری میسازد. بنابراین شناخت علت اصلی، پیش از هر اقدامی ضروری است. نگاه علمی به موضوع کمک میکند تصمیمهای دقیقتر بگیریم و از هزینههای نادرست دور بمانیم.
۶- پنجرهها، تهویه و نقش جریان هوا در جلوگیری از بخار
وقتی هوا در اتاق ساکن میماند، رطوبت تمایل دارد در نقاط سرد متمرکز شود. شیشه، اولین قربانی است. وجود جریان هوای ملایم، یکی از سادهترین راهها برای کاهش میعان است. تهویه طبیعی با باز کردن کوتاهمدت پنجرهها، رطوبت را به خارج میفرستد و هوای تازه جایگزین آن میشود. مهم، زمانبندی درست است. چند دقیقه تهویه مؤثر، بهتر از ساعتها باز گذاشتن بیهدف پنجرههاست.
در خانههای جدیدتر، سیستمهای تهویه مکانیکی طراحی شدهاند تا رطوبت اضافی را کنترل کنند. اما در بسیاری از خانههای قدیمی، این سیستمها وجود ندارد. در چنین شرایطی، قرار دادن روزنههای کوچک یا استفاده از فنهای موضعی در آشپزخانه و حمام کمک بزرگی است. این مناطق، منابع اصلی تولید بخار هستند. اگر بخار همان لحظه خارج شود، کمتر به سمت پنجرهها حرکت میکند.
پردهها نیز در گردش هوا نقش دارند. وقتی پرده ضخیم شیشه را کاملاً میپوشاند، لایهای از هوای سرد در پشت آن حبس میشود. این لایه سرد، نقطه شبنم را پایین میآورد و میعان را تشدید میکند. کنار زدن پردهها در ساعات مشخص، تعادل بهتری ایجاد میکند.
از دید علمی، تهویه نه تنها بخار را کاهش میدهد بلکه به توزیع یکنواخت دما کمک میکند. در نتیجه، اختلاف دما روی سطح شیشه کمتر میشود و احتمال چگالش پایین میآید. این هماهنگی ساده بین گرمایش و تهویه، در بسیاری از خانهها کلید حل مسئله است.
۷- بخار پنجره در گذشته چگونه تفسیر میشد و امروز چه تغییری کرده است؟
اگر برگردیم به دهههای قبل، بخار پنجرهها بیشتر به عنوان نشانهای از سرما و ضعف پنجرهها دیده میشد. شیشههای تکجداره، انتقال حرارت زیادی داشتند و میعان داخلی در زمستانها تقریباً همیشگی بود. بسیاری از خانوادهها به این وضعیت عادت کرده بودند و تنها راه مقابله را خشک کردن روزانه شیشهها میدانستند.
با ورود پنجرههای دوجداره و عایق، نگاهها تغییر کرد. حالا امکان داشت داخل خانه گرم بماند و جدار بیرونی سرد بماند. نتیجه این بود که بخار بیشتر در بیرون دیده میشد. برای بعضیها این پدیده عجیب بود. آنها تصور میکردند که محصول جدید باید «کاملاً بدون بخار» باشد. اما در واقع، این بخار بیرونی نشانه عملکرد درست عایق بود.
این تغییر برداشت، بخشی از تحول علمی در فهم رطوبت و گرماست. امروز میدانیم که کنترل رطوبت نه فقط موضوع آسایش، بلکه مسئله سلامت خانه است. رطوبت زیاد میتواند به دیوارها، کف و حتی سازههای داخلی آسیب برساند. به همین دلیل، گفتگو درباره بخار پنجره در بسیاری از راهنماهای ساختمانی به موضوعی جدی تبدیل شده است. پنجرهها دیگر فقط وسیله دیدن بیرون نیستند. آنها بخشی از سیستم کلی سلامت ساختمان محسوب میشوند.
۸- سناریوهای واقعی: چرا بعضی خانهها بیشتر بخار میکنند؟
در ظاهر، دو خانه ممکن است مشابه باشند اما یکی مدام با بخار پنجره روبهرو شود و دیگری نه. علت، ترکیبی از عادات روزمره، ساختار ساختمان و اقلیم محل زندگی است. خانههای کوچک با جمعیت بیشتر، رطوبت بیشتری تولید میکنند. پختوپز، دوشهای طولانی و خشک کردن لباسها در داخل، بهطور نامرئی بخار را در فضا انباشته میکند. اگر پنجرهها بندرت باز شوند، این رطوبت راه فراری ندارد.
در مناطق مرطوب، حتی در زمستان هم هوای بیرون رطوبت بالایی دارد. در چنین اقلیمی، کافی است دمای شب کاهش یابد تا شیشهها به نقطه شبنم برسند. برعکس، در مناطق خشک، چگالش کمتر دیده میشود مگر آنکه داخل خانه رطوبت مصنوعی زیادی تولید شود.
ساختار ساختمان نیز مهم است. خانههایی که عایق دیوار و سقف بهتری دارند، گرمای داخل را بهتر نگه میدارند. اگر در کنار آن تهویه کافی وجود داشته باشد، بخار کمتر میشود. اما اگر عایق خوب باشد و تهویه ضعیف، رطوبت در خانه به دام میافتد و به سمت شیشهها رانده میشود. این تضاد، یکی از سوءبرداشتهای رایج امروز است. برخی فکر میکنند «خانه هرچه بستهتر باشد بهتر است»، در حالی که نبود تهویه، مشکل را از جایی دیگر ظاهر میکند.
شناخت این سناریوها کمک میکند هر خانه نسخه مخصوص خود را پیدا کند. راهحل یکسان برای همه وجود ندارد. مهم، دیدن تصویر کلی است: گرمایش، رطوبت، تهویه و رفتار شیشه باید کنار هم بررسی شوند.
۹- چه کارهایی برای کاهش بخار مؤثر است و کدامها فقط موقتاند؟
وقتی صحبت از بخار پنجره میشود، بسیاری به راهحلهای فوری فکر میکنند: دستمال کشیدن، افزایش شعله بخاری یا کنار زدن پردهها. این کارها موقتاً کمک میکنند، اما اگر رطوبت در خانه باقی بماند، صبح بعدی دوباره همه چیز تکرار میشود. راهحلهای ماندگار، همیشه به منبع رطوبت نزدیکترند.
کاهش رطوبت در لحظه تولید، موثرترین اقدام است. هنگام آشپزی، روشن کردن هود واقعی (نه فقط صداساز) کمک میکند بخار پیش از پخش شدن، خارج شود. بعد از حمام، باز گذاشتن پنجره یا روشن کردن فن، تفاوت زیادی ایجاد میکند. حتی چند دقیقه تهویه متقاطع، یعنی باز کردن دو پنجره در دو سمت خانه، میتواند رطوبت را به سرعت خارج کند.
از سوی دیگر، بعضی راهکارها فقط ظاهری هستند. مثلاً افزایش بیش از حد گرمایش، گرچه شیشه را کمی گرمتر میکند، اما هوای گرم رطوبت بیشتری حمل میکند. نتیجه این میشود که رطوبت، دیرتر اما با شدت بیشتری برمیگردد. همچنین، اسپریها و پوششهای موقتی ضدبخار، اگرچه روی شیشه لایهای ایجاد میکنند، اما منبع رطوبت را تغییر نمیدهند. بنابراین، تعادل بین تهویه، گرمایش و عایقبندی، از هر ترفند مقطعی مهمتر است.
این نگاه، ما را از «پاک کردن هر روزه» به سمت «مدیریت رطوبت» میبرد. تغییری کوچک در عادتها، معمولاً از تعویضهای پرهزینه تاثیر بیشتری دارد.
۱۰- پنجرههای دوجداره همیشه مشکل را حل میکنند؟
بسیاری فکر میکنند با نصب پنجره دوجداره، بخار برای همیشه از بین میرود. واقعیت پیچیدهتر است. پنجرههای دوجداره، تبادل گرما را کاهش میدهند و باعث میشوند سطح داخلی شیشه گرمتر بماند. در نتیجه احتمال میعان کم میشود. اما اگر داخل خانه رطوبت بالایی وجود داشته باشد، بخار همچنان روی سطحی که سردتر است جمع میشود، حتی اگر آن سطح، شیشه جدید باشد.
از طرفی، همین پنجرهها میتوانند عایقبندی خانه را آنقدر بهبود دهند که تهویه طبیعی کاهش یابد. اگر در این شرایط، دریچههای کوچک یا جریان هوای کنترلشده وجود نداشته باشد، رطوبت در خانه حبس میشود. بنابراین، پنجره جدید بدون برنامه تهویه، گاهی مشکل را از «شیشه» به «دیوار و سقف» منتقل میکند.
نکته مهم دیگر، کیفیت نصب است. اگر درزها بهدرستی آببندی نشوند، سرما در لبهها نفوذ میکند و همان نقطهها مکان اصلی تشکیل قطره میشوند. بسیاری از شکایتها از «پنجره جدید اما بخار گرفته»، در واقع به نصب ناصحیح برمیگردد.
پس پاسخ کوتاه این است: پنجره دوجداره کمک بزرگی است، اما معجزه نمیکند. وقتی در کنار آن تهویه هوشمند و مدیریت رطوبت باشد، نتیجه واقعاً متفاوت خواهد بود.
۱۱- ارتباط بخار پنجره با سلامتی خانه و ساکنان
گاهی بخار پنجره فقط یک ناراحتی بصری نیست، بلکه نشانهای از وضعیت کلی خانه است. وقتی رطوبت بالا ماهها ادامه پیدا میکند، کپکها فرصت رشد پیدا میکنند. این ارگانیسمها در محیط مرطوب تکثیر میشوند و ذراتی در هوا آزاد میکنند که ممکن است برای افراد حساس، آزاردهنده باشد. بوی نم، اولین هشدار است که نباید نادیده گرفته شود.
رطوبت زیاد همچنین به سازهها آسیب میزند. چوب متورم میشود، فلزات لکه میگیرند و گاهی گچ دیوار ترک میخورد. تعمیر این آسیبها بسیار پرهزینهتر از پیشگیری است. به همین دلیل، در توصیههای جدید ساختمانی، «کنترل رطوبت» در کنار «گرمایش» به عنوان ستون اصلی آسایش مطرح میشود.
جالب است که در برخی خانهها، مردم برای جلوگیری از اتلاف انرژی، همه منافذ را میبندند. در کوتاهمدت، خانه گرمتر میماند، اما در بلندمدت، هوای راکد و مرطوب، محیط داخلی را ناسالم میکند. فهم این تعادل، شبیه راه رفتن روی طناب است. باید گرما حفظ شود، اما هوا هم نفس بکشد. بخار پنجره، یکی از اولین علامتهای برهم خوردن این تعادل است.
۱۲- چه زمانی باید متخصص را خبر کرد؟
بسیاری از مشکلات بخار را میتوان با اصلاح عادتها و تهویه حل کرد. با این حال، مواردی وجود دارد که بهتر است از متخصص کمک بگیریم. اگر قطرات بین لایههای شیشه دیده میشوند، به احتمال زیاد درز پنجره دوجداره آسیب دیده است و نیاز به بررسی حرفهای دارد. اگر چگالش دائماً باعث خیس شدن دیوارها یا ایجاد لکههای تیره میشود، احتمال دارد مشکل بزرگتری در عایق ساختمان یا مسیر گردش هوا وجود داشته باشد.
نشانه دیگر، احساس بوی نم دائمی است. این بو نشان میدهد رطوبت، به جاهایی رسیده که در دید نیست. در چنین شرایطی، اندازهگیری رطوبت و بررسی نقاط پنهان میتواند از آسیبهای جدیتر جلوگیری کند. حتی یک مشاوره کوتاه، گاهی مسیر اصلاح را شفافتر میکند.
در نهایت، هدف از مراجعه به متخصص، نه صرفاً «تعویض شیشه»، بلکه فهمیدن ساختار کلی رطوبت در خانه است. وقتی علت درست شناسایی شود، راهحلها منطقیتر، کمهزینهتر و پایدارتر خواهند بود.
جمعبندی پایانی
بخار پنجره، داستان سادهای دارد اما پیامهای مهمی همراهش است. هر جا هوای مرطوب به سطحی سرد برخورد کند، قطرهها شکل میگیرند. این قانون هم در طبیعت دیده میشود هم در خانههای ما. بخار روی جدار بیرونی پنجرهها، معمولاً نشانه عایقبندی خوب است و با بالا رفتن دما از بین میرود. اما بخار داخلی، بیشتر به رفتار روزمره ما، تهویه و سطح رطوبت خانه مربوط است.
وقتی رطوبت مزمن میشود، شیشه فقط اولین جایی است که واکنش نشان میدهد. پشت سر آن، قابها، دیوارها و حتی سلامت ساکنان تحت تاثیر قرار میگیرند. به همین دلیل، مدیریت بخار یعنی مدیریت رطوبت. تهویه هوشمند، کاهش منابع بخار و عایق مناسب، با هم کار میکنند و هیچکدام به تنهایی کافی نیستند.
گاهی راهحلها بسیار سادهاند. چند دقیقه جریان هوا، کنار زدن درست پردهها یا پرهیز از خشک کردن لباس در اتاق، تغییر محسوسی ایجاد میکند. گاهی هم لازم است ساختار پنجرهها یا عایقها بررسی شوند. مهم این است که مسئله را علمی ببینیم، نه با حدس و عجله. وقتی بفهمیم چه چیزی باعث چگالش میشود، دیگر بخار پنجره فقط یک مزاحمت نیست، بلکه به چراغ هشدار مفیدی تبدیل میشود که به ما میگوید خانه به کمی «تنظیم» نیاز دارد.
پرسشهای متداول
آیا بخار روی بیرون شیشه نشانه خرابی پنجره است؟
نه. بیشتر مواقع نشان میدهد پنجره عایق خوبی دارد و گرمای داخل را نگه داشته است. این بخار با افزایش دما از بین میرود.
چرا پنجره دوجداره من باز هم بخار میکند؟
به احتمال زیاد رطوبت داخل خانه زیاد است یا تهویه کافی وجود ندارد. حتی بهترین شیشهها هم در هوای مرطوب داخلی دچار چگالش میشوند.
بخار بین دو شیشه به چه معناست؟
این حالت معمولاً به معنی آسیب دیدن درز و ورود رطوبت به فضای میانی است. مشکل خودبهخود برطرف نمیشود و نیاز به بررسی فنی دارد.
آیا پاک کردن مداوم شیشهها کافی است؟
پاک کردن به جلوگیری از آسیب کمک میکند، اما راهحل نهایی نیست. باید منبع رطوبت و تهویه خانه اصلاح شود.
آیا دستگاه رطوبتگیر همیشه لازم است؟
نه. در برخی خانهها کافی است تهویه درست انجام شود. رطوبتگیر زمانی مفید است که منابع رطوبت زیاد و کنترل آن دشوار باشد.
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیانگذار وبلاگ «بازیگرها»
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیانگذار وبلاگ «بازیگرها».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!