۱۲۱ دانستنی شگفت‌انگیز و دور از انتظار که ذهن شما را به چالش می‌کشند! | بازیگرها

۰۱

وزن حیرت‌انگیز ابرها

شاید تصور کنید ابرها به دلیل معلق بودن در آسمان، وزنی ندارند، اما یک ابر معمولی (Cumulus cloud) حدود یک میلیون تن وزن دارد. این وزن معادل حدود ۱۰۰ میلیون فیل است. دلیل معلق ماندن این حجم عظیم از آب، توزیع آن در فضای بسیار وسیع (حدود یک کیلومتر مکعب) و چگالی کمتر آن نسبت به هوای خشک اطراف است که اجازه می‌دهد جریان‌های هوای گرم، آن‌ها را در ارتفاع نگه دارند.

۰۲

تفاوت اثر انگشت دوقلوهای همسان

دوقلوهای همسان (Identical twins) دارای کد ژنتیکی یا دی‌ان‌ای (DNA) یکسانی هستند، اما اثر انگشت آن‌ها هرگز یکی نیست. این پدیده به این دلیل است که اثر انگشت تنها تابع ژنتیک نیست، بلکه عوامل محیطی در رحم مادر مانند طول بند ناف، موقعیت جنین و سرعت رشد انگشتان در سه ماهه اول بارداری، الگوهای منحصربه‌فردی روی پوست ایجاد می‌کنند که حتی در دوقلوها نیز متفاوت است.

۰۳

تغییر سرعت دوران زمین

سرعت چرخش زمین به دور خودش ثابت نیست و در حال کند شدن است. این کاهش سرعت باعث می‌شود طول شبانه‌روز در هر قرن حدود ۱.۸ میلی‌ثانیه افزایش یابد. برای درک بهتر این موضوع، باید بدانید که حدود ۶۰۰ میلیون سال پیش، یک شبانه‌روز روی زمین تنها ۲۱ ساعت طول می‌کشید. دلیل اصلی این ترمز طبیعی، جزر و مدهای ناشی از نیروی گرانش ماه (Lunar gravity) است که باعث اصطکاک و انتقال انرژی چرخشی می‌شود.

۰۴

فواید پاستای باقی‌مانده برای سلامتی

سرد کردن پاستای پخته شده و مصرف آن در روز بعد، ساختار نشاسته آن را تغییر داده و آن را به «نشاسته مقاوم» (Resistant starch) تبدیل می‌کند. این نوع نشاسته مانند فیبر عمل کرده و در روده کوچک هضم نمی‌شود، بلکه در روده بزرگ توسط باکتری‌های مفید تخمیر می‌گردد. این فرآیند باعث کنترل بهتر قند خون (Blood sugar control) و بهبود سلامت سیستم گوارش می‌شود، حتی اگر پاستا را دوباره گرم کنید.

۰۵

پارادوکس شادی والدین در ایالات متحده

تحقیقات روان‌شناسی اجتماعی نشان می‌دهد والدین در ایالات متحده نسبت به افراد بدون فرزند، سطح شادی کمتری را گزارش می‌کنند. این در حالی است که در کشورهایی مانند پرتغال، والدین شادتر از دیگران هستند. جامعه‌شناسان معتقدند این موضوع به شکاف سیاست‌های حمایتی (Parental support policies) مانند مرخصی‌های با حقوق، هزینه‌های نگهداری از کودک و سیستم‌های رفاهی بازمی‌گردد که فشار روانی و مالی را بر والدین آمریکایی دوچندان می‌کند.

۰۶

طوفان هکتور؛ دقیق‌ترین پدیده هواشناسی

در جزایر تیوی (Tiwi Islands) استرالیا، طوفانی به نام «هکتور» (Hector the Convector) وجود دارد که هر روز حوالی ساعت ۳ بعدازظهر، از سپتامبر تا مارس، رخ می‌دهد. این ابر تندری عظیم که تا ۱۹ کیلومتر ارتفاع دارد، به دلیل برخورد نسیم‌های دریایی از دو سمت جزیره در یک نقطه خاص ایجاد می‌شود. خلبانان و هواشناسان از این طوفان به عنوان یکی از قابل پیش‌بینی‌ترین پدیده‌های جوی جهان یاد می‌کنند.

۰۷

راز بیولوژیکی لاله گوش

بسیاری از دانشمندان معتقدند لاله گوش (Earlobe) هیچ عملکرد بیولوژیکی حیاتی و مشخصی در بدن انسان ندارد. اگرچه این ناحیه غنی از پایانه‌های عصبی و رگ‌های خونی است و ممکن است در تنظیم دما یا پیوندهای اجتماعی (از طریق ترشح فرمون‌ها) نقش جزئی داشته باشد، اما حذف آن تاثیری بر شنوایی یا سلامت کلی فرد نمی‌گذارد. این عضو اغلب به عنوان یک بازمانده تکاملی (Vestigial structure) شناخته می‌شود.

۰۸

پدیده زیرزبانی در هنگام مطالعه

وقتی متنی را به صورت ذهنی و کاملاً بی‌صدا می‌خوانید، ماهیچه‌های زبان، دهان و حنجره شما به صورت بسیار ظریف فعال می‌شوند. این فرآیند «ادای ذهنی کلمات» (Subvocalization) نام دارد. مغز ما به طور ناخودآگاه دستورات حرکتی لازم برای تلفظ کلمات را صادر می‌کند تا به رمزگشایی بهتر معنا کمک کند. به همین دلیل است که مطالعه طولانی‌مدت ممکن است باعث خستگی خفیف در ناحیه گلو شود.

۰۹

بزرگترین مدفوع فسیل شده تاریخ

بزرگترین «کوپرولیت» (Coprolite) یا مدفوع فسیل شده‌ای که تاکنون کشف شده، متعلق به یک تیرانوزوروس رکس (Tyrannosaurus rex) است. این فسیل بیش از ۳۰ سانتی‌متر طول و ۲ لیتر حجم دارد. مطالعه این فسیل به دیرینه‌شناسان اجازه داده تا بفهمند این دایناسور گوشتخوار نه تنها گوشت، بلکه استخوان‌های طعمه‌های خود را نیز خرد کرده و می‌بلعیده است.

۱۰

شکل واقعی سیاره مریخ

برخلاف تصور عمومی که مریخ را یک کره کامل می‌پندارند، این سیاره در واقع شبیه به یک توپ راگبی (Rugby ball) است. به دلیل سرعت چرخش و ساختار درونی، مریخ دارای ناهنجاری‌های شکلی در سه محور اصلی خود است. این ناهمواری‌های عظیم در پوسته و توزیع جرم، باعث شده که مریخ از نظر هندسی یکی از نامتقارن‌ترین سیارات سنگی در منظومه شمسی باشد.

۱۱

افسانه غذاهای صفر کالری

چیزی به نام غذای با کالری منفی یا صفر کالری وجود ندارد. حتی سبزیجاتی مثل کرفس یا شاهی (Watercress) که بسیار کم‌کالری هستند، انرژی بیشتری نسبت به آن‌چه برای هضم و جذب‌شان لازم است به بدن می‌دهند. اگرچه اثر گرمایی غذا (Thermic effect of food) بخشی از کالری را می‌سوزاند، اما همیشه مقدار اندکی انرژی خالص به بدن اضافه می‌شود.

۱۲

دندان‌قروچه در خواب؛ یک اپیدمی پنهان

حدود ۸ تا ۱۰ درصد از مردم جهان به «دندان‌قروچه در خواب» (Sleep bruxism) مبتلا هستند. جالب اینجاست که اکثر این افراد تا زمانی که توسط هم‌اتاقی خود مطلع نشوند یا با علائم فرسایش دندان به دندان‌پزشک مراجعه نکنند، از این موضوع بی‌خبرند. این رفتار معمولاً با استرس و اختلالات خواب در ارتباط است و فشار وارد بر دندان‌ها در این حالت می‌تواند چندین برابر فشار در هنگام جویدن عادی باشد.

۱۳

رنگ میانگین جهان: لاته کیهانی

در سال ۲۰۰۲، اخترشناسان با ترکیب نورهای دریافتی از هزاران کهکشان، متوجه شدند که اگر تمام جهان را در یک فنجان ترکیب کنیم، رنگ حاصل یک بژ بسیار روشن خواهد بود. آن‌ها این رنگ را «لاته کیهانی» (Cosmic latte) نامیدند. این رنگ نشان‌دهنده تعادل طیف‌های نوری ستارگان در حال پیر شدن و ستارگان جوان در پهنه گیتی است.

۱۴

آیا آب واقعاً خیس است؟

از نظر علمی، «خیس بودن» (Wetness) به توانایی یک مایع برای حفظ تماس با یک سطح جامد گفته می‌شود. بنابراین، خودِ مولکول‌های آب خیس نیستند؛ بلکه آب عاملی است که اشیاء دیگر را خیس می‌کند. این یک تفاوت ظریف در مکانیک سیالات است که نشان می‌دهد احساس خیس بودن، ناشی از برهم‌کنش مایع با گیرنده‌های لمسی پوست ماست.

۱۵

اشتباه رایج در نوازش گربه‌ها

بسیاری از مردم گربه‌ها را به شکلی نوازش می‌کنند که باعث استرس حیوان می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد امن‌ترین نقاط برای نوازش گربه، زیر چانه، گونه‌ها و پایه گوش‌هاست. در مقابل، ناحیه شکم و پایه دم (Base of the tail) مناطقی هستند که لمس آن‌ها اغلب باعث تحریک عصبی و پرخاشگری گربه می‌شود. بسیاری از گربه‌ها فقط برای دریافت غذا یا توجه، نوازش‌های بد را تحمل می‌کنند.

۱۶

بینایی نوزادان فراتر از سیاه و سفید

این باور که نوزادان فقط سیاه و سفید می‌بینند، کاملاً دقیق نیست. نوزادان تازه متولد شده می‌توانند رنگ‌های بسیار تند، به ویژه رنگ قرمز را تشخیص دهند. اگرچه سلول‌های مخروطی (Cone cells) چشم آن‌ها که مسئول تشخیص رنگ است هنوز به تکامل نرسیده، اما توانایی تشخیص کنتراست‌های شدید رنگی از بدو تولد وجود دارد.

۱۷

قیمت مواد خام بدن انسان

اگر بخواهید عناصر شیمیایی تشکیل‌دهنده بدن یک انسان (مانند اکسیژن، کربن، هیدروژن، طلا و غیره) را در بازار آزاد بخرید، هزینه آن حدود ۱۱۶,۰۰۰ پوند خواهد بود. اما اگر این مواد را به صورت خام و تصفیه نشده در نظر بگیرید، ارزش کل عناصر شیمیایی بدن شما کمتر از ۱۰۰ پوند است. تفاوت این رقم نشان‌دهنده پیچیدگی فرآیند ترکیب این عناصر در ساختار حیات است.

۱۸

طول کهکشانی باکتری‌های زمین

اگر تمام باکتری‌های موجود روی سیاره زمین را روی هم قرار دهید، زنجیره‌ای به طول ۱۰ میلیارد سال نوری ایجاد می‌شود. این زنجیره می‌تواند ۲۰,۰۰۰ بار دور کهکشان راه شیری (Milky Way) بپیچد. این فکت نشان‌دهنده فراوانی خیره‌کننده حیات میکروسکوپی است که با وجود جثه ۰.۰۰۱ میلی‌متری، جرم و تعداد کل آن‌ها از تمام موجودات بزرگ جهان بیشتر است.

۱۹

خطرات پنهان بستن کراوات

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ نشان داد که بستن کروات به صورت محکم می‌تواند جریان خون به مغز را تا ۷.۵ درصد کاهش دهد. این کاهش جریان خون می‌تواند منجر به سرگیجه، حالت تهوع و سردرد شود. همچنین فشار ناشی از کروات می‌تواند فشار داخلی چشم را افزایش داده و خطر ابتلا به گلوکوم را در درازمدت بالا ببرد، علاوه بر اینکه کروات‌ها منبع بزرگی برای تجمع میکروب‌ها هستند.

۲۰

ترس عجیب از کلمات طولانی

نام علمی ترس از کلمات طولانی، خود یک کلمه ۳۶ حرفی است: «هیپوپوتومونستروسسکوئیپدالیوفوبیا» (Hippopotomonstrosesquippedaliophobia). ریشه این کلمه به اشعار هوراس، شاعر رومی، بازمی‌گردد که برای تمسخر نویسندگان علاقمند به کلمات مطول استفاده می‌کرد. طنز ماجرا اینجاست که فرد مبتلا به این فوبیا، حتی از شنیدن نام بیماری خود نیز وحشت‌زده می‌شود.

۲۱

رکورد طول عمر در سگ‌ها

در حالی که میانگین عمر سگ‌ها بین ۱۰ تا ۱۵ سال است، سگی به نام «بلویی» (Bluey) از نژاد سگ گله استرالیایی، به مدت ۲۹.۵ سال زندگی کرد. او از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۳۹ در استرالیا زندگی می‌کرد و رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی مداوم در مزرعه را از دلایل طول عمر استثنایی او می‌دانند.

۲۲

پیرترین گربه جهان

گربه‌ای به نام «کرم پاف» (Creme Puff) رکورد طولانی‌ترین عمر ثبت شده برای گربه‌ها را در اختیار دارد. او ۳۸ سال و ۳ روز زندگی کرد. صاحب او رژیم غذایی عجیبی شامل بیکن، تخم‌مرغ و قهوه با خامه سنگین را برای او در نظر گرفته بود که بر خلاف توصیه‌های دامپزشکی معمول، به نظر می‌رسید برای این گربه خاص معجزه کرده است.

۲۳

بیکرانیِ ناشناخته اقیانوس‌ها

ما تاکنون تنها ۰.۰۰۱ درصد از کف اقیانوس‌های عمیق را کاوش کرده‌ایم. نقشه ما از سطح مریخ یا ماه، دقیق‌تر از نقشه‌ای است که از اعماق دریاهای خودمان داریم. بخش بزرگی از سیاره ما همچنان در تاریکی مطلق و تحت فشار خردکننده قرار دارد و هزاران گونه جانوری ناشناخته در آن زندگی می‌کنند که هنوز توسط علم ثبت نشده‌اند.

۲۴

بلندترین کوه زمین کجاست؟

اگر ارتفاع را از پایه (Base) بسنجیم، کوه اورست بلندترین نیست. آتشفشان‌های دوقلوی «ماونا کیا» (Mauna Kea) در هاوایی با ارتفاع کل ۱۰.۲ کیلومتر، بسیار بلندتر از اورست ۸.۸ کیلومتری هستند. نکته اینجاست که ۴.۲ کیلومتر از بدنه این کوه در زیر آب اقیانوس پنهان شده است و تنها قله آن از سطح دریا بیرون زده است.

۲۵

دیوار محافظ منظومه شمسی

منظومه شمسی ما دارای یک مرز فیزیکی به نام «هلیوپوز» (Heliopause) است. در این منطقه، بادهای خورشیدی دیگر قدرت کافی برای عقب راندن ذرات ستاره‌های دوردست را ندارند. این منطقه به عنوان دیوار مرزی بین منظومه ما و فضای بین‌ستاره‌ای شناخته می‌شود و فضاپیمای ویجر ۱ (Voyager 1) اولین شیء ساخته دست بشر بود که از این دیوار عبور کرد.

۲۶

خطای دید در نقشه‌های جهانی

تقریباً تمام نقشه‌هایی که در مدرسه دیده‌اید اشتباه هستند. تصویرسازی «مرکاتور» (Mercator projection) که در سال ۱۵۶۹ ابداع شد، اندازه خشکی‌ها را به شدت تغییر می‌دهد. برای مثال، گرینلند در نقشه هم‌اندازه آفریقا به نظر می‌رسد، در حالی که آفریقا ۱۴ برابر بزرگتر از گرینلند است. این خطا به دلیل تلاش برای نمایش یک سطح کروی روی کاغذ تخت رخ می‌دهد.

۲۷

فرار تدریجی ماه از زمین

ماه به آرامی در حال دور شدن از زمین است. هر سال، فاصله ماه تا ما حدود ۳.۸ سانتی‌متر افزایش می‌یابد. این حرکت ناشی از انتقال انرژی جزر و مدی زمین به مدار ماه است. اگرچه این فرآیند بسیار کند است، اما در میلیاردها سال آینده می‌تواند باعث تغییرات جدی در ثبات محور زمین و طول روزها شود.

۲۸

بوی بد دنباله‌دارها

اگر می‌توانستید یک دنباله‌دار را بو کنید، از بوی آن منزجر می‌شدید. بر اساس تحلیل‌های شیمیایی فضاپیمای روزتا (Rosetta)، دنباله‌دارها بویی شبیه به تخم‌مرغ گندیده، ادرار گربه و آمونیاک می‌دهند. وجود ترکیباتی مانند سولفید هیدروژن، آمونیاک و سیانید هیدروژن باعث ایجاد این بوی متعفن و خطرناک می‌شود.

۲۹

جابه‌جایی قطب‌های مغناطیسی

قطب‌های شمال و جنوب مغناطیسی زمین ثابت نیستند و در طول ۷۱ میلیون سال گذشته، ۱۷۱ بار جای خود را با هم عوض کرده‌اند. در حال حاضر، قطب شمال مغناطیسی با سرعت ۵۵ کیلومتر در سال به سمت سیبری در حال حرکت است. دانشمندان معتقدند ما در آستانه یک «وارونگی مغناطیسی» دیگر هستیم که می‌تواند سیستم‌های ناوبری جهانی را مختل کند.

۳۰

مرگ بر اثر خنده؛ واقعیتی تلخ

اگرچه خنده بر هر درد بی‌درمان دواست، اما در موارد نادر می‌تواند کشنده باشد. خنده شدید و ممتد می‌تواند باعث ایست قلبی، خفگی یا سکته مغزی شود. تاریخ ثبت کرده است که افرادی بر اثر خندیدن بیش از حد به یک جوک یا در طول یک نمایش کمدی، دچار نارسایی تنفسی شده و جان خود را از دست داده‌اند.

۳۱

تاریخچه وحشتناک اره‌برقی

اره‌برقی (Chainsaw) در ابتدا برای بریدن چوب اختراع نشد. دو پزشک اسکاتلندی در اواخر قرن ۱۸ آن را برای کمک به زایمان‌های سخت اختراع کردند. از این وسیله برای بریدن سریع استخوان لگن و غضروف‌ها استفاده می‌شد تا فضای بیشتری برای خروج نوزاد ایجاد شود! تازه در قرن بیستم بود که این ابزار به دنیای صنعت چوب راه پیدا کرد.

۳۲

سمت ترجیحی خواب در گربه‌ها

تحقیقات نشان داده که اکثر گربه‌ها ترجیح می‌دهند روی سمت چپ بدن خود بخوابند. دانشمندان معتقدند این کار به آن‌ها کمک می‌کند تا نیمکره راست مغز خود را فعال نگه دارند. نیمکره راست مسئول پردازش اطلاعات محیطی و شناسایی خطرات احتمالی است؛ بنابراین گربه‌ها با این وضعیت، آمادگی بیشتری برای واکنش سریع به تهدیدات پس از بیدار شدن دارند.

۳۳

باور غلط درباره خروج گرما از سر

این که می‌گویند بخش اعظم گرمای بدن از سر خارج می‌شود، یک افسانه است. مطالعات نشان داده که شما از هر بخشی از بدن که پوشانده نشده باشد، به تناسب سطح آن، گرما از دست می‌دهید. سر تنها حدود ۷ تا ۱۰ درصد سطح بدن را تشکیل می‌دهد و خروج گرما از آن نیز به همین میزان است. این باور احتمالاً از آزمایش‌های نظامی قدیمی نشأت گرفته که در آن سربازان تمام بدن به جز سر را پوشانده بودند.

۳۴

دایناسورهای پردار؛ واقعیت یا خیال؟

تصویر کلاسیک ما از تی‌رکس (T.rex) به عنوان یک موجود فلس‌دار شبیه سوسمار، احتمالاً اشتباه است. کشفیات اخیر فسیلی در چین نشان می‌دهد که بسیاری از تیرانوسورها دارای پر بوده‌اند. این پرها احتمالاً برای تنظیم دمای بدن یا نمایش‌های جنسی کاربرد داشته‌اند، نه پرواز. بنابراین پادشاه دایناسورها بیشتر شبیه به یک پرنده غول‌پیکر و ترسناک بوده تا یک کروکودیل بزرگ.

۳۵

روان‌شناسی لباس قرمز در فوتبال

تحلیل داده‌های ۵۵ سال اخیر مسابقات فوتبال نشان می‌دهد تیم‌هایی که لباس قرمز می‌پوشند، به طور میانگین نتایج بهتری کسب می‌کنند. رنگ قرمز به صورت ناخودآگاه باعث افزایش سطح تستوسترون در ورزشکار و ایجاد حس برتری می‌شود و از سوی دیگر، در رقیب ایجاد ترس یا احتیاط می‌کند. این یک پدیده روان‌شناختی تکاملی است که در آن قرمز نشانه تهاجم و قدرت است.

۳۶

بازسازی بدن در کرم‌های خاکی

اگر یک کرم خاکی را از وسط قطع کنید، هر دو نیمه به دو کرم تبدیل نمی‌شوند؛ بلکه معمولاً فقط نیمه‌ای که دارای دهان و اندام‌های حیاتی است می‌تواند دم خود را بازسازی کند. با این حال، نوعی کرم مسطح به نام «پلاناریا» (Planarian) وجود دارد که حتی اگر به صد تکه تقسیم شود، هر تکه کوچک می‌تواند در عرض چند هفته یک بدن کامل، شامل مغز و سیستم عصبی، را دوباره بسازد.

۳۷

توربین‌های بادی و راهکار نجات پرندگان

سالانه ده‌ها هزار پرنده بر اثر برخورد با پره‌های توربین‌های بادی کشته می‌شوند. اما یک راهکار بسیار ساده می‌تواند این آمار را ۷۰ درصد کاهش دهد: رنگ کردن یکی از سه پره توربین به رنگ سیاه. این کار باعث می‌شود که پرندگان در هنگام پرواز، متوجه حرکت دورانی پره‌ها شوند و دچار خطای دید ناشی از سرعت (Motion smear) نشوند.

۳۸

تأثیر بازی‌های فکری بر دمانس

انجام منظم بازی‌های رومیزی (Board games) مانند شطرنج، مونوپولی یا اسکرابل می‌تواند ریسک ابتلا به زوال عقل یا دمانس (Dementia) را به شدت کاهش دهد. این بازی‌ها مغز را مجبور به استراتژی‌چینی، حل مسئله و تعاملات اجتماعی می‌کنند که همگی باعث تقویت سیناپس‌های عصبی و جلوگیری از تحلیل رفتن بافت مغز در سنین بالا می‌شوند.

۳۹

ساکت‌ترین نقطه جهان؛ جایی که صدای خونتان را می‌شنوید

اتاق «بدون پژواک» (Anechoic chamber) در شرکت مایکروسافت، ساکت‌ترین جای زمین با تراز صوتی منفی ۲۰.۶ دسی‌بل است. در این اتاق، صدا به قدری کم است که می‌توانید صدای جریان خون در رگ‌ها، ضربان قلب و حتی صدای حرکت مفاصل خود را بشنوید. اکثر افراد نمی‌توانند بیش از ۴۵ دقیقه در این محیط دوام بیاورند چون فقدان محرک صوتی باعث از دست رفتن تعادل و ایجاد توهم می‌شود.

۴۰

یک اسب، بیشتر از یک اسب بخار قدرت دارد!

واحد «اسب بخار» (Horsepower) که توسط جیمز وات ابداع شد، در واقع قدرت متوسط یک اسب را در یک روز کاری نشان می‌دهد. اما یک اسب در حالت اوج فعالیت و شتاب، می‌تواند تا ۲۴ اسب بخار قدرت تولید کند. این تفاوت نشان می‌دهد که نام‌گذاری این واحد بیشتر بر اساس توان مداوم و پایدار بوده است تا حداکثر توانایی فیزیکی حیوان.

۴۱

نوسانات روزانه وزن بدن

حدود ۶۰ درصد از وزن بدن انسان را آب تشکیل می‌دهد. به همین دلیل، وزن شما در طول یک شبانه‌روز می‌تواند بین ۰.۵ تا ۲ کیلوگرم نوسان داشته باشد. این تغییرات ناگهانی ناشی از کاهش یا افزایش چربی نیست، بلکه مستقیماً با احتباس مایعات (Fluid retention)، مقدار نمک مصرفی، تغییرات هورمونی و میزان آبی که در سلول‌ها ذخیره شده در ارتباط است.

۴۲

تراژدی مخترع کت پروازی

در سال ۱۹۱۲، خیاطی به نام «فرانتس ریشلت» (Franz Reichelt) که خود را یک مخترع می‌دانست، لباسی شبیه به چتر نجات طراحی کرد. او برای اثبات کارایی اختراعش از طبقه اول برج ایفل (Eiffel Tower) پایین پرید. متأسفانه لباس او در هوا باز نشد و او در برابر چشمان جمعیت و دوربین‌های فیلم‌برداری به زمین سقوط کرد و جان باخت. این حادثه یکی از مشهورترین شکست‌های تاریخ هوانوردی است.

۴۳

مدگرایی در دنیای اورکاها!

نهنگ‌های قاتل یا اورکاها (Orcas) رفتارهای اجتماعی بسیار پیچیده و گاهی مضحکی دارند. دانشمندان مشاهده کرده‌اند که در دوره‌ای خاص، گروهی از اورکاها شروع به پوشیدن ماهی‌های مرده روی سر خود به عنوان کلاه کردند! این رفتار که هیچ سود بیولوژیکی نداشت، مانند یک «مُد» (Trend) در بین گله پخش شد و پس از مدتی به همان سرعتی که شروع شده بود، به فراموشی سپرده شد.

۴۴

خواب‌گویی با زبان اشاره

افراد ناشنوا که از زبان اشاره (Sign language) برای ارتباط استفاده می‌کنند، ممکن است در هنگام خواب نیز با دستان خود علامت بدهند. مطالعات بر روی افراد مبتلا به اختلال خواب REM نشان داده است که آن‌ها در طول دیدن رویا، به صورت ناخودآگاه جملاتی را با زبان اشاره بیان می‌کنند. این پدیده معادل دقیق «حرف زدن در خواب» در افراد شنواست.

۴۵

شکارچیانی که انسان را درسته می‌بلعند

پیتون‌ها (Pythons) توانایی بلعیدن موجودات بسیار بزرگتر از خودشان را دارند. اگرچه حمله به انسان بسیار نادر است، اما مواردی در اندونزی ثبت شده که در آن مارهای پیتون ۵ متری، انسان‌های بالغ را به طور کامل بلعیده‌اند. آرواره‌های این مارها به گونه‌ای طراحی شده که از هم باز می‌شود و اجازه می‌دهد طعمه‌هایی با عرض شانه زیاد را نیز از گلو عبور دهند.

۴۶

فنلاند؛ پایتخت شادی و سونا

فنلاند برای شش سال پیاپی به عنوان شادترین کشور جهان انتخاب شده است. جالب اینجاست که در این کشور به ازای هر ۱.۵ نفر، یک «سونا» (Sauna) وجود دارد. فرهنگ سونا در فنلاند فراتر از یک تفریح است و به عنوان یک ابزار اساسی برای کاهش استرس، پاکسازی بدن و تقویت پیوندهای اجتماعی شناخته می‌شود که مستقیماً بر شاخص شادی ملی تأثیر می‌گذارد.

۴۷

اسب‌آبی؛ سنگین‌وزنی که شنا بلد نیست!

برخلاف تصور، اسب‌های آبی (Hippos) شنا نمی‌کنند. استخوان‌های آن‌ها به قدری متراکم و سنگین است که به آن‌ها اجازه نمی‌دهد در آب غوطه‌ور بمانند. آن‌ها در واقع در کف رودخانه راه می‌روند یا می‌دوند. حتی وقتی در آب‌های عمیق هستند، با فشار دادن پاهایشان به کف زمین به سمت بالا می‌جهند تا نفس بکشند. آن‌ها حتی می‌توانند در حالی که در کف آب خوابیده‌اند، به صورت رفلکسی بالا بیایند، نفس بکشند و دوباره پایین بروند بدون اینکه بیدار شوند.

۴۸

وارونگی ماه در نیمکره جنوبی

اگر از نیمکره شمالی به نیمکره جنوبی سفر کنید، متوجه می‌شوید که ماه در آسمان «وارونه» (Upside down) به نظر می‌رسد. این به دلیل تفاوت زاویه دید ناظر روی کره‌ی زمین است. به همین دلیل پدیده‌ای که در شمال به نام «مرد روی ماه» شناخته می‌شود، در کشورهایی مثل استرالیا بیشتر شبیه به یک «خرگوش» دیده می‌شود.

۴۹

یو-یو در ایستگاه فضایی

آیا می‌توان در فضا یو-یو (Yo-yo) بازی کرد؟ بله! فضانوردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی نشان داده‌اند که یو-یو در شرایط میکروگرانش (Microgravity) کار می‌کند. چون کارکرد یو-یو بر اساس تکانه زاویه‌ای (Angular momentum) و کشش نخ است، تا زمانی که نخ کشیده بماند، فیزیکِ یو-یو حتی بدون وجود گرانش هم برقرار است، هرچند ترفندهای آن بسیار متفاوت و دشوارتر می‌شود.

۵۰

جانورانی که فتوسنتز می‌کنند

فتوسنتز (Photosynthesis) فقط مختص گیاهان نیست. جلبک‌ها (که گیاه نیستند) و حتی برخی حیوانات مانند «حلزون دریایی زمردی» می‌توانند فتوسنتز کنند. این حلزون ژن‌های جلبک‌ها را می‌دزدد و با استفاده از کلروپلاست‌های آن‌ها، انرژی خورشید را مستقیماً به غذا تبدیل می‌کند. حتی نوعی شته (Aphid) وجود دارد که از نور خورشید برای تولید انرژی استفاده می‌کند.

۵۱

بارداری‌های پنهان؛ شوک زایمان ناگهانی

پدیده «بارداری پنهان» (Cryptic pregnancy) زمانی رخ می‌دهد که مادر تا لحظه زایمان یا ماه‌های آخر متوجه بارداری خود نمی‌شود. آمارها نشان می‌دهد که از هر ۲۵۰۰ بارداری، یک مورد تا زمان شروع درد زایمان ناشناخته می‌ماند. این موضوع می‌تواند به دلیل کم بودن علائم، نامنظم بودن دوره‌های قاعدگی یا موقعیت خاص جنین باشد که شکم را بزرگ نشان نمی‌دهد.

۵۲

چرا پوست ما می‌خارد؟

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که خارش (Itch) همیشه ناشی از خشکی یا حساسیت نیست. باکتری‌هایی به نام «استافیلوکوکوس اورئوس» (Staphylococcus aureus) که روی پوست زندگی می‌کنند، می‌توانند آنزیمی آزاد کنند که مستقیماً پروتئین‌های عصبی را فعال کرده و سیگنال خارش را به مغز می‌فرستد. در واقع، این باکتری‌ها هستند که برای بقای خود، ما را مجبور به خاراندن می‌کنند!

۵۳

رنگ واقعی خرس‌های قطبی

خرس‌های قطبی (Polar bears) در واقع سفید نیستند! پوست آن‌ها کاملاً «سیاه» است تا بتواند حداکثر گرمای خورشید را جذب کند. موهای آن‌ها نیز شفاف و توخالی هستند و رنگ سفیدی که ما می‌بینیم، ناشی از بازتاب و پراکندگی نور (Light scattering) توسط تارهای مو است. این ساختار مو مانند یک فیبر نوری عمل کرده و گرما را مستقیماً به پوست سیاه زیرین هدایت می‌کند.

۵۴

ستاره دریایی؛ موجودی که کلاً «سر» است!

بررسی‌های ژنتیکی جدید بر روی ستاره‌های دریایی (Starfish) نشان داده است که این موجودات از نظر آناتومیک فاقد «بدن» هستند. در واقع، کل ساختار فیزیکی یک ستاره دریایی از نظر بیان ژنی، معادل «سر» در سایر حیوانات است. آن‌ها در طول تکامل، تنه و دم خود را از دست داده‌اند و به یک سرِ پنج‌محوره تبدیل شده‌اند که روی کف اقیانوس حرکت می‌کند.

۵۵

رکورد عجیب یبوست

در دنیای پزشکی، موارد عجیبی ثبت شده است، اما یکی از دردناک‌ترین آن‌ها مربوط به زنی است که به مدت ۴۵ روز دچار یبوست شدید بود. پزشکان در نهایت مجبور شدند توده‌ای از مدفوع صلب شده به اندازه یک توپ فوتبال را از بدن او خارج کنند. این حالت که «فیکالوم» (Fecaloma) نامیده می‌شود، می‌تواند ناشی از اختلالات عصبی در روده یا رژیم‌های غذایی بسیار فاقد فیبر باشد.

۵۶

سرعت سرسام‌آور زمین در فضا

همین الان که نشسته‌اید و این متن را می‌خوانید، با سرعت فوق‌العاده‌ای در فضا در حال حرکت هستید. زمین در مدار خود به دور خورشید، روزانه حدود ۲.۵ میلیون کیلومتر مسافت طی می‌کند. علاوه بر این، کل منظومه شمسی ما با سرعتی حدود ۱۹ میلیون کیلومتر در روز در حال حرکت به دور مرکز کهکشان راه شیری است. ما مسافران یک کشتی فضایی بسیار سریع هستیم که هیچ‌گاه متوقف نمی‌شود.

۵۷

فرهنگِ صف در بین ماهی‌ها

دانشمندان متوجه شده‌اند که برخی از ماهی‌ها، مانند «نئون تترا» (Neon tetra)، در شرایط اضطراری رفتاری بسیار متمدنانه دارند. وقتی این ماهی‌ها مجبورند از یک سوراخ باریک عبور کنند، به جای هجوم بردن و مسدود کردن راه، نوعی «صف» تشکیل می‌دهند و یکی‌یکی عبور می‌کنند. این رفتار غریزی مانع از برخورد و آسیب دیدن آن‌ها در لحظات بحرانی می‌شود.

۵۸

شما بیشتر باکتری هستید تا انسان!

از نظر تعداد سلولی، بدن شما متعلق به خودتان نیست. حدود ۵۶ درصد از سلول‌های موجود در بدن یک انسان بالغ، سلول‌های باکتریایی هستند و تنها ۴۴ درصد سلول انسانی هستند. با این حال، چون باکتری‌ها بسیار ریزتر هستند، از نظر وزنی کمتر از ۱ درصد جرم بدن شما را تشکیل می‌دهند. این اکوسیستم میکروبی برای هضم غذا و سیستم ایمنی ما حیاتی است.

۵۹

چرا اکثر گربه‌های نارنجی نر هستند؟

رابطه عجیبی بین رنگ مو و جنسیت در گربه‌ها وجود دارد. حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد گربه‌های نارنجی (Ginger cats) نر هستند. دلیل آن ژنتیکی است؛ ژن رنگ نارنجی روی کروموزوم X قرار دارد. چون نرها (XY) فقط یک کروموزوم X دارند، تنها یک کپی از ژن برای نارنجی شدن کافی است، اما ماده‌ها (XX) برای نارنجی شدن به دو کپی از این ژن (یکی از پدر و یکی از مادر) نیاز دارند.

۶۰

رشد سریع‌تر ناخن‌ها در تابستان

ناخن‌های شما در تابستان سریع‌تر از زمستان رشد می‌کنند. علت اصلی آن افزایش جریان خون در نوک انگشتان به دلیل دمای بالای هواست. همچنین قرار گرفتن در معرض نور خورشید باعث تولید بیشتر ویتامین D در بدن می‌شود که به رشد ناخن‌ها کمک می‌کند. علاوه بر این، در تابستان معمولاً سطح استرس کمتر است و افراد کمتر به جویدن ناخن‌های خود می‌پردازند!

۶۱

مثلث برمودا؛ یک افسانه اغراق‌آمیز

برخلاف تمام داستان‌های ترسناک، آمار رسمی «گارد ساحلی ایالات متحده» نشان می‌دهد که تعداد حوادث و ناپدید شدن کشتی‌ها در مثلث برمودا (Bermuda Triangle) بیشتر از سایر نقاط پرتردد اقیانوس نیست. این منطقه یکی از شلوغ‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان است و حوادث رخ داده در آن کاملاً با حجم ترافیک دریایی و وقوع طوفان‌های استوایی همخوانی دارد و هیچ نیروی ماوراءالطبیعه‌ای در کار نیست.

۶۲

حشرات در ارتفاعات هیمالیا

بسیاری فکر می‌کنند حشرات فقط در ارتفاعات پایین زندگی می‌کنند، اما زنبورهای عسل کوهستانی (Alpine bumblebees) در ارتفاعاتی بیش از ۳ کیلومتر از سطح دریا مشاهده شده‌اند. در آزمایش‌های آزمایشگاهی، این زنبورها حتی در فشار هوایی معادل قله اورست (۹ کیلومتر) هم قادر به پرواز بودند. این نشان‌دهنده قدرت فوق‌العاده عضلات بال و سیستم تنفسی منحصربه‌فرد آن‌هاست.

۶۳

سیاره‌ای از جنس الماس

اخترشناسان سیاره‌ای به نام «55 Cancri e» را کشف کرده‌اند که به اعتقاد آن‌ها بخش بزرگی از جرم آن از الماس تشکیل شده است. این سیاره که دو برابر زمین است، غنی از کربن بوده و به دلیل فشار بسیار زیاد و حرارت درونی فوق‌العاده، کربن‌های آن به شکل الماس متبلور شده‌اند. این سیاره حدود ۴۰ سال نوری با ما فاصله دارد.

۶۴

ادغام جنسی در ماهی‌های آنگلر

در اعماق اقیانوس، ماهی «آنگلر» (Anglerfish) روش عجیبی برای جفت‌گیری دارد. ماهی نر که بسیار کوچکتر از ماده است، بدن ماده را گاز می‌گیرد و به او می‌چسبد. به مرور زمان، بافت‌های بدن نر در بدن ماده ذوب می‌شود و جریان خون آن‌ها یکی می‌گردد. در نهایت، نر تمام اندام‌های خود به جز بیضه‌ها را از دست می‌دهد و به یک منبع دائمی اسپرم متصل به بدن ماده تبدیل می‌شود!

۶۵

سندروم خود-آبجوسازی!

یک بیماری بسیار نادر به نام «سندروم خود-آبجوسازی» (Auto-brewery syndrome) وجود دارد که در آن فرد بدون نوشیدن حتی یک قطره الکل، مست می‌شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که مخمرهای خاصی در روده، کربوهیدرات‌های موجود در غذا را تخمیر کرده و مستقیماً به اتانول (الکل) تبدیل می‌کنند. این افراد ممکن است بعد از خوردن یک پرس پاستا یا سیب‌زمینی، دچار مستی شدید شوند.

۶۶

ارتباط ذهنی در خواب شفاف

دانشمندان در آزمایش‌های جدید موفق شده‌اند بین دو فرد که در حالت «خواب شفاف» (Lucid dream) بودند، ارتباط برقرار کنند. این افراد یاد گرفتند که از طریق حرکات خاص چشم (که در خواب قابل کنترل است)، سیگنال‌هایی را به دنیای بیرون بفرستند. این اولین گام برای اثبات این موضوع است که مغز انسان می‌تواند در حین دیدن رویا، اطلاعات آگاهانه را پردازش و مخابره کند.

۶۷

چگونه از شن روان فرار کنیم؟

برخلاف فیلم‌های هالیوودی، شن روان (Quicksand) نمی‌تواند شما را کاملاً به داخل ببلعد. چون چگالی بدن انسان کمتر از شن روان است، شما حداکثر تا کمر فرو می‌روید. برای فرار، هرگز نباید دست و پا بزنید (چون باعث سفت شدن شن می‌شود). بهترین راه این است که به عقب تکیه دهید تا وزن‌تان پخش شود و پاهایتان را به آرامی تکان دهید تا آب به دور آن‌ها جریان یابد و بتوانید به سطح بیایید.

۶۸

رکورد غواصی پنگوئن‌ها

پنگوئن‌های امپراتور (Emperor penguins) غواصان ماهری هستند. آن‌ها می‌توانند تا عمق بیش از ۵۵۰ متری اقیانوس نفوذ کنند؛ جایی که فشار آب فوق‌العاده زیاد و تاریکی مطلق است. آن‌ها برای این کار ضربان قلب خود را به شدت کاهش می‌دهند و اکسیژن را در عضلات خود ذخیره می‌کنند تا بتوانند تا ۲۰ دقیقه زیر آب بمانند.

۶۹

حیواناتی که به انسان حساسیت دارند!

همان‌طور که ما به موی سگ یا گربه آلرژی داریم، حیوانات هم می‌توانند به «شوره» (Dander) یا سلول‌های پوست مرده انسان حساسیت داشته باشند. علائم آن‌ها مشابه ماست: خارش پوست، عطسه و ریزش مو. این موضوع به ویژه در گربه‌های خانگی که زمان زیادی را با انسان‌ها سپری می‌کنند، بیشتر دیده شده است.

۷۰

فیزیولوژی عجیب «حوصله‌سررفتگی»

برخلاف تصور که فکر می‌کنیم بی‌حوصلگی (Boredom) یک حالت سستی و بی‌آرامی است، از نظر فیزیولوژیکی این یک «حالت برانگیختگی بالا» (High arousal state) است. وقتی حوصله‌تان سر می‌رود، ضربان قلب شما افزایش می‌یابد و سطح کورتیزول (هورمون استرس) بالا می‌رود، زیرا مغز شما به شدت به دنبال محرک می‌گردد و از پیدا نکردن آن عصبی می‌شود.

۷۱

تشخیص باکتری‌های خوب و بد

سیستم ایمنی بدن انسان فوق‌العاده هوشمند است. این سیستم می‌تواند بین باکتری‌های بیماری‌زا (Pathogens) و باکتری‌های مفید (Beneficial bacteria) تمایز قائل شود. سیستم ایمنی از طریق گیرنده‌های خاصی، الگوهای سطحی باکتری‌ها را شناسایی کرده و فقط به آن‌هایی حمله می‌کند که سیگنال‌های خطر صادر می‌کنند، در حالی که به باکتری‌های مفید روده اجازه زندگی و همکاری می‌دهد.

۷۲

پلاتی‌پوس؛ پستانداری که شیر «عرق» می‌کند

پلاتی‌پوس (Platypus) یکی از عجیب‌ترین موجودات زمین است. این حیوان نوک مرغابی دارد، تخم می‌گذارد اما پستاندار است. نکته عجیب‌تر اینکه پلاتی‌پوسِ ماده، نوک سینه (Teats) ندارد. شیر از غدد شیری زیر پوست ترشح شده و مانند عرق روی شکم حیوان جمع می‌شود و نوزادان آن را از روی پوست و موهای مادر می‌لیسند.

۷۳

لگو محکم‌تر از بتن!

قطعات لگو (LEGO) به طرز باورنکردنی مقاوم هستند. یک آجر پلاستیکی کوچک لگو می‌تواند وزن ۳۷۵,۰۰۰ آجر دیگر را قبل از اینکه خرد شود، تحمل کند. این یعنی شما به صورت تئوریک می‌توانید برجی به ارتفاع ۳.۵ کیلومتر از لگو بسازید بدون اینکه طبقه اول آن از بین برود. دقت ساخت این قطعات به قدری بالاست که قطعات ساخته شده در سال ۱۹۵۸ هنوز به قطعات امروزی متصل می‌شوند.

۷۴

لبخندی که بوی شکست می‌دهد

در مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی (MMA)، محققان متوجه شدند مبارزانی که قبل از شروع مسابقه و در زمان رودررویی لبخند می‌زنند، احتمال شکست‌شان بیشتر است. در روان‌شناسی تکاملی، لبخند زدن در یک موقعیت تنش‌زا می‌تواند نشانه ناخودآگاهِ ترس یا تسلیم (Submissiveness) باشد، در حالی که چهره خنثی یا خشمگین نشانه تسلط و قدرت است.

۷۵

قند میوه باعث چاقی نمی‌شود

بسیاری از مردم از ترس قند (Fructose) میوه نمی‌خورند. اما حقیقت این است که دریافت قند بیش از حد از میوه‌های تازه تقریباً غیرممکن است. میوه‌ها حاوی مقادیر زیادی فیبر و آب هستند که سرعت هضم قند را کاهش داده و شما را خیلی زود سیر می‌کنند. ضرر قند فقط زمانی است که به صورت مایع (آبمیوه صنعتی) یا شکر مصنوعی مصرف شود، نه در ساختار طبیعی میوه.

۷۶

چرا صدای ضبط شده خودمان را دوست نداریم؟

وقتی صحبت می‌کنید، صدای خود را از دو طریق می‌شنوید: لرزش هوا (بیرونی) و لرزش استخوان‌های جمجمه (درونی). استخوان‌های سر باعث می‌شوند صدای شما برای خودتان بم‌تر و گرم‌تر به نظر برسد. اما وقتی صدای ضبط شده خود را می‌شنوید، فقط لرزش هوا را دریافت می‌کنید که نازک‌تر به نظر می‌رسد. این تضاد باعث می‌شود اکثر افراد از شنیدن صدای خودشان احساس ناخوشایندی داشته باشند.

۷۷

رنگین‌کمان‌های ناهید

در سیاره زهره یا ناهید (Venus)، پدیده‌ای شبیه رنگین‌کمان وجود دارد که به آن «شکوه» (Glory) می‌گویند. این حلقه‌های رنگی به جای بازتاب نور در قطرات آب، بر اثر تداخل امواج نور در قطرات اسید سولفوریکِ موجود در جو ناهید ایجاد می‌شوند. این پدیده بسیار نادر است و فقط از زاویه‌ای خاص در بالای ابرها قابل رویت است.

۷۸

شکل‌های متغیر پروتون

در فیزیک کوانتوم، پروتون‌ها همیشه گرد نیستند. بسته به سرعت و انرژی کوارک‌های (Quarks) درون‌شان، یک پروتون می‌تواند شبیه به بادام‌زمینی، توپ راگبی یا حتی یک پیراشکی (Bagel) باشد. این کشف نشان داد که بلوک‌های سازنده ماده بسیار پویاتر از آن چیزی هستند که در مدل‌های ساده اتمی تصور می‌شد.

۷۹

آینه‌های روبرو و بی‌نهایتِ دروغین

اگر دو آینه را دقیقاً روبروی هم قرار دهید، بازتاب‌ها تا بی‌نهایت ادامه نمی‌یابند. هر آینه بخشی از انرژی نور را جذب می‌کند (حدود ۲ تا ۵ درصد). با هر بازتاب، تصویر کمی تاریک‌تر و سبزتر می‌شود (چون شیشه آینه نور سبز را کمتر جذب می‌کند). در نهایت پس از چند صد بازتاب، تصویر کاملاً محو و ناپدید می‌شود.

۸۰

آیا «شرارت» قابل درمان است؟

برخی از روان‌شناسان معتقدند سایکوپاتی (Psychopathy) یا همان فقدان همدلی، ممکن است از طریق آموزش‌های شناختی قابل «درمان» یا حداقل مدیریت باشد. تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که تمرینات کامپیوتری خاص می‌تواند به این افراد کمک کند تا نشانه‌های پشیمانی و همدلی را درک کنند. این موضوع بحث‌های اخلاقی و علمی زیادی را در جرم‌شناسی به راه انداخته است.

۸۱

همه‌پستانداران «مرغی» می‌شوند!

وقتی احساس سرما یا ترس می‌کنید، موهای بدن شما سیخ می‌شوند. این واکنش به نام «پیلوارکشن» (Piloerection) شناخته می‌شود و ناشی از انقباض ماهیچه‌های کوچکی به نام «ارکتور پیلی» (Arrector pili) است. این سیستم در تمام پستانداران وجود دارد و هدف آن، ایجاد لایه‌ای از هوای عایق برای حفظ گرمای بدن است، حتی در پستاندارانی که موهای کم‌پشتی دارند.

۸۲

راز تف کردن بازیکنان فوتبال

ورزشکاران، به خصوص فوتبالیست‌ها، هنگام تمرین و بازی زیاد تف می‌کنند. دلیل این امر افزایش ترشح پروتئین MUC5B در بزاق است که باعث غلیظ شدن آن می‌شود. این غلظت، قورت دادن بزاق را سخت‌تر می‌کند، بنابراین بدن به طور طبیعی آن را خارج می‌کند. همچنین، تنفس دهانی حین ورزش باعث خشکی دهان و نیاز به مرطوب کردن بیشتر می‌شود.

۸۳

حیوانات با «ویژگی‌های اوتیستیک»

رفتارهای تکراری و عادات اجتماعی نامتعارف که در انسان‌ها به عنوان ویژگی‌های اوتیستیک (Autistic traits) شناخته می‌شوند، در برخی حیوانات نیز مشاهده شده است. برای مثال، برخی گربه‌ها یا سگ‌ها ممکن است رفتارهای وسواس‌گونه از خود نشان دهند یا در برقراری ارتباط با هم‌نوعان خود دچار مشکل باشند. این مشاهدات به درک بهتر ماهیت اختلالات طیف اوتیسم کمک می‌کند.

۸۴

بزرگترین پروانه جهان

بزرگترین پروانه جهان «پروانه پرنده‌بال ملکه الکساندرا» (Queen Alexandra’s Birdwing) نام دارد. این پروانه زیبا که در جنگل‌های پاپوا گینه نو یافت می‌شود، طول بال‌هایی معادل ۳۱ سانتی‌متر دارد. این اندازه برای یک حشره بسیار شگفت‌انگیز است و آن را به یکی از دیدنی‌ترین موجودات دنیا تبدیل کرده است.

۸۵

رابطه خواب نامنظم و یادآوری رویا

برخلاف تصور، بد خوابیدن و بیدار شدن‌های مکرر در طول شب، نه تنها ضرری ندارد، بلکه به «یادآوری رویاها» (Dream recall) کمک می‌کند. هر بار که در طول خواب عمیق (REM sleep) بیدار می‌شوید، شانس بیشتری برای به خاطر سپردن جزئیات رویاهایتان خواهید داشت. به همین دلیل، افرادی که اختلالات خواب دارند، اغلب رویاهای بیشتری را به یاد می‌آورند.

۸۶

عرق اضطراب؛ پیام هشدار به دیگران

یک نظریه در روان‌شناسی تکاملی بیان می‌کند که عرق کردن هنگام اضطراب (Anxious sweat) ممکن است برای هشدار دادن به اطرافیان باشد. بوی این عرق، که حاوی هورمون‌هایی مانند آدرنالین است، می‌تواند واکنش‌های احساسی و اجتماعی را در مغز دیگران تحریک کند و آن‌ها را برای مواجهه با خطر احتمالی آماده سازد. این یک مکانیسم دفاعی شیمیایی است که از نیاکان ما باقی مانده است.

۸۷

دمای پنج برابر خورشید در رعد و برق!

رعد و برق (Lightning bolt) به دلیل عبور جریان الکتریکی بسیار شدید، دمای هوای کانال عبوری را به حدود ۳۰,۰۰۰ درجه سانتی‌گراد (۵۴,۰۰۰ درجه فارنهایت) می‌رساند. این دما پنج برابر دمای سطح خورشید است. همین گرمای ناگهانی باعث انبساط سریع هوا و ایجاد موج صوتی می‌شود که ما آن را به صورت آذرخش (Thunder) می‌شنویم.

۸۸

رکورد نفس‌گیری زیر آب

طولانی‌ترین زمانی که یک انسان توانسته نفس خود را زیر آب نگه دارد، ۲۴ دقیقه و ۳۷ ثانیه است که توسط «بودیمیر سوبوت» (Budimir Šobat) در مارس ۲۰۲۱ به ثبت رسید. این رکورد با استفاده از روش‌های خاص تمرین ریه و هیپرونتیلاسیون (Hyperventilation) به دست آمده است. البته، انسان عادی به طور متوسط بین ۳۰ تا ۹۰ ثانیه می‌تواند نفس خود را نگه دارد.

۸۹

انقباض ماه؛ نتیجه زلزله‌های ماهانه

ماه در حال کوچک شدن است، هرچند بسیار آهسته. شعاع آن در طی چند صد میلیون سال اخیر حدود ۵۰ متر کاهش یافته است. دانشمندان علت این انقباض را «زلزله‌های ماه» (Moonquakes) می‌دانند که ناشی از خنک شدن و انقباض هسته ماه است. این پدیده باعث ایجاد گسل‌های کوچک و تغییر شکل سطح ماه می‌شود.

۹۰

چرا سگ‌ها سرشان را کج می‌کنند؟

وقتی سگ‌ها سرشان را کج می‌کنند، در واقع در حال تنظیم لاله گوش خود برای تشخیص دقیق‌تر جهت و فاصله صدا هستند. همچنین، این حرکت به آن‌ها کمک می‌کند تا بخش‌های پایینی صورت شما (دهان) را بهتر ببینند، زیرا پوزه بلند سگ‌ها ممکن است بخشی از دید آن‌ها را مسدود کند. آن‌ها با این کار سعی دارند احساسات شما را از طریق زبان بدن و حالات چهره بهتر درک کنند.

۹۱

قدیمی‌ترین موجود زنده زمین

«گلس اسفنج‌ها» (Glass sponges) که در اعماق اقیانوس زندگی می‌کنند، می‌توانند بیش از ۱۵,۰۰۰ سال عمر کنند. این موجودات با اسکلت سیلیسی، دارای کندترین نرخ متابولیسم در بین حیوانات هستند. آن‌ها در محیط‌های بسیار پایدار و سرد زندگی می‌کنند که اجازه می‌دهد برای هزاران سال به رشد بطئی خود ادامه دهند.

۹۲

سریع‌ترین جت دنیا

هواپیمای «SR-71 Blackbird» سریع‌ترین جت سرنشین‌دار تاریخ است که سرعتی بیش از ۳.۳ ماخ (حدود ۳,۵۰۰ کیلومتر بر ساعت) دارد. راز سرعت آن در طراحی موتورهای «توربورمجت» است. در سرعت‌های بالا، بدنه این هواپیما به قدری داغ می‌شد که فلز آن منبسط شده و طول هواپیما چند سانتی‌متر افزایش می‌یافت. به همین دلیل قطعات آن روی زمین با فاصله ساخته می‌شدند و در نتیجه سوخت از بدنه آن نشت می‌کرد!

۹۳

مغز دوم در شکم شما

سیستم عصبی روده‌ای (Enteric Nervous System) شامل بیش از ۱۰۰ میلیون سلول عصبی است که در جداره دستگاه گوارش قرار دارند. این سیستم به قدری پیچیده است که دانشمندان آن را «مغز دوم» می‌نامند. این مغز می‌تواند به طور مستقل از مغز اصلی عمل کند و مسئولیت هضم و ترشح هورمون‌های شادی مثل سروتونین (۹۵٪ آن در روده تولید می‌شود) را بر عهده دارد.

۹۴

باران الماس در مشتری و زحل

در سیارات گازی بزرگ مانند مشتری و زحل، فشار و دمای اتمسفر به قدری زیاد است که کربن (به شکل دوده یا گرافیت) در ابرها متبلور شده و به الماس تبدیل می‌شود. این الماس‌ها به صورت باران به اعماق سیاره سقوط می‌کنند. تخمین زده می‌شود که در مشتری، سالانه هزاران تن الماس به این شکل تولید می‌شود.

۹۵

چشم‌های شما رزولوشن ۵۷۶ مگاپیکسلی دارند

اگر چشم انسان یک دوربین دیجیتال بود، رزولوشن آن معادل ۵۷۶ مگاپیکسل می‌شد. با این حال، ما دنیا را به صورت یک تصویر ثابت نمی‌بینیم، بلکه مغز با ترکیب داده‌های مداوم از دو چشم، تصویری پانوراما و بسیار دقیق خلق می‌کند. بخش مرکزی دید ما (Fovea) بیشترین تراکم پیکسل را دارد.

۹۶

دندان‌های حلزون؛ سخت‌ترین ماده بیولوژیکی

دندان‌های نوعی حلزون دریایی به نام «Limpet» سخت‌ترین ماده بیولوژیکی شناخته شده در جهان است. این دندان‌ها حتی از ابریشم عنکبوت هم مقاوم‌تر هستند. ساختار آن‌ها از نانوذرات معدنی «گوتیت» تشکیل شده که در یک شبکه پروتئینی قرار دارند. این استحکام به آن‌ها اجازه می‌دهد جلبک‌ها را از روی صخره‌های سخت بتراشند.

۹۷

ماه بوی باروت می‌دهد!

فضانوردان ماموریت آپولو گزارش دادند که پس از بازگشت از پیاده‌روی ماه، متوجه بوی عجیبی روی لباس‌های خود شدند. آن‌ها این بو را شبیه به «باروت سوخته» یا «خاکستر مرطوب» توصیف کردند. منشأ این بو، غبار ماه (Regolith) است که به شدت واکنش‌پذیر بوده و هنگام تماس با هوای داخل کپسول فضایی، بو ساطع می‌کند.

۹۸

قورباغه‌ای که یخ می‌زند و دوباره زنده می‌شود

قورباغه چوبی (Wood frog) در آلاسکا می‌تواند تا ۷ ماه از سال را به صورت کاملاً منجمد سپری کند. در این حالت قلب او نمی‌تپد و تنفسش قطع می‌شود. بدن او نوعی قند به نام گلوکز تولید می‌کند که مانند ضدیخ عمل کرده و از آسیب دیدن سلول‌ها جلوگیری می‌کند. با آمدن بهار، قورباغه از درون به بیرون ذوب شده و به زندگی برمی‌گردد.

۹۹

بزرگترین ارگانیسم زنده زمین

برخلاف تصور عمومی، نهنگ آبی بزرگترین موجود زنده نیست. بزرگترین ارگانیسم، یک قارچ عسل (Armillaria ostoyae) در جنگل‌های اورگان است که بیش از ۸.۹ کیلومتر مربع وسعت دارد و سن آن بین ۲,۴۰۰ تا ۸,۶۰۰ سال تخمین زده می‌شود. اکثر بخش‌های این موجود زیر زمین قرار دارند.

۱۰۰

خلاء فضا بوی استیک سوخته می‌دهد

فضانوردان معتقدند فضا بوی خاصی دارد. آن‌ها این رایحه را ترکیبی از فلز داغ، استیک سرخ شده و دود توصیف می‌کنند. این بو ناشی از ذرات معلق اتمی و هیدروکربن‌های معطر چند حلقه‌ای است که محصول ستارگان در حال مرگ هستند و به لباس‌های فضانوردان می‌چسبند.

اثر انگشت کوالاها

اثر انگشت کوالاها آنقدر به انسان شباهت دارد که حتی زیر میکروسکوپ الکترونی هم به سختی می‌توان آن‌ها را از هم تشخیص داد؛ تا حدی که گاهی در صحنه‌های جرم باعث اشتباه پلیس شده است!

باران در زحل و مشتری

در سیارات زحل و مشتری، فشار اتمسفر به قدری زیاد است که کربن موجود در هوا به الماس تبدیل شده و به صورت باران الماس به سمت مرکز سیاره سقوط می‌کند.

قلب میگو در سرش است

ساختار بدنی میگوها بسیار عجیب است؛ قلب این موجودات به جای سینه، در قسمت سر آن‌ها قرار گرفته است.

حلزون‌ها و خواب ۳ ساله

برخی از گونه‌های حلزون می‌توانند در شرایط محیطی نامناسب، تا ۳ سال به خواب زمستانی یا تابستانی بروند بدون اینکه نیاز به غذا داشته باشند.

عسل هرگز فاسد نمی‌شود

باستان‌شناسان در مقبره‌های مصر باستان کوزه‌های عسلی پیدا کرده‌اند که بیش از ۳۰۰۰ سال قدمت دارند و هنوز کاملاً قابل خوردن هستند!

زبان زرافه آبی است

زرافه‌ها زبانی به طول حدود ۵۰ سانتی‌متر دارند که رنگ آن آبی تیره یا سیاه است. این رنگ تیره به دلیل وجود ملانین زیاد است تا زبان آن‌ها هنگام چریدن دچار آفتاب‌سوختگی نشود.

مغز اختاپوس‌ها

اختاپوس‌ها علاوه بر یک مغز مرکزی، در هر یک از هشت بازوی خود نیز یک «مینی‌مغز» دارند که اجازه می‌دهد هر بازو به طور مستقل عمل کند.

بوی باران از چیست؟

بوی مطبوعی که پس از باران استشمام می‌کنیم «پتریکور» نام دارد و ناشی از ترشحات باکتری‌های خاک و روغن‌های گیاهی است که با رطوبت ترکیب می‌شوند.

تعداد درختان زمین

روی کره زمین حدود ۳ تریلیون درخت وجود دارد؛ این تعداد بسیار بیشتر از ستاره‌های موجود در کهکشان راه شیری (حدود ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد) است.

اشک‌های مختلف زیر میکروسکوپ

ساختار بلوری اشک‌های ناشی از شادی، غم یا خرد کردن پیاز، زیر میکروسکوپ با هم متفاوت است؛ گویی احساس ما شکل فیزیکی اشک را تغییر می‌دهد.

آب در فضا جوش می‌آید و یخ می‌زند

در خلاء فضا، به دلیل نبود فشار، آب بلافاصله جوش می‌آید و به بخار تبدیل می‌شود؛ اما به سرعت بر اثر سرمای شدید، همان بخار به کریستال‌های یخ تبدیل می‌شود.

اسب‌های دریایی و زایمان نرها

در دنیای اسب‌های دریایی، این جنس «نر» است که باردار می‌شود و نوزادان را در کیسه مخصوص خود حمل کرده و به دنیا می‌آورد.

قد انسان در فضا بلندتر می‌شود

فضانوردان در فضا به دلیل نبود جاذبه که ستون فقرات را فشرده کند، می‌توانند تا ۵ سانتی‌متر بلندتر شوند. البته پس از بازگشت به زمین، قد آن‌ها به حالت عادی برمی‌گردد.

قلب وال آبی

قلب یک وال آبی به اندازه یک خودروی کوچک است و رگ‌های آن به قدری بزرگ هستند که یک انسان بالغ می‌تواند داخل آن‌ها شنا کند!

مغز انسان و انرژی

مغز انسان حدود ۲۰ درصد از کل انرژی و اکسیژن بدن را مصرف می‌کند، در حالی که تنها ۲ درصد از وزن کل بدن را تشکیل می‌دهد.

گاوها دوست صمیمی دارند

تحقیقات نشان داده که گاوها دارای روابط اجتماعی پیچیده‌ای هستند و وقتی از «دوست صمیمی» خود جدا می‌شوند، دچار استرس و افزایش ضربان قلب می‌شوند.

انفجار دریاچه

پدیده‌ای به نام «فوران لیمنیک» وجود دارد که در آن یک دریاچه ناگهان مقادیر عظیمی دی‌اکسید کربن آزاد می‌کند و می‌تواند باعث خفگی موجودات زنده در اطراف خود شود.

عرق کردن اسب‌ها

اسب‌ها یکی از معدود پستاندارانی هستند که مانند انسان از طریق تمام سطح پوست خود عرق می‌کنند تا دمای بدنشان را کاهش دهند.

زنبورها می‌توانند صورت انسان را تشخیص دهند

زنبورهای عسل توانایی عجیبی در بازشناسی الگوها دارند و می‌توانند چهره‌های مختلف انسان‌ها را یاد بگیرند و از هم تشخیص دهند.

وزن ابرهای کومولوس

یک ابر سفید و پف‌کرده معمولی (کومولوس) حدود ۵۰۰ هزار کیلوگرم (۵۰۰ تن) وزن دارد، که تقریباً معادل وزن ۱۰۰ فیل است!

ماه هیچ اتمسفری برای صدا ندارد

در ماه هیچ مولکول هوایی وجود ندارد که ارتعاشات صوتی را منتقل کند؛ بنابراین حتی اگر بزرگترین انفجارها هم در کنار شما رخ دهد، هیچ صدایی نخواهید شنید.