۰۱
فیلم یاران اوشن (Ocean’s Eleven)؛ رقص نبوغ در قلب لاسوگاس
داستان فیلم درباره دنی اوشن (Danny Ocean) است که بلافاصله پس از آزادی از زندان، نقشه سرقت همزمان از سه کازینوی بزرگ در لاسوگاس (Las Vegas) را طراحی میکند. او تیمی متشکل از ۱۱ متخصص در زمینههای مختلف، از آتشبازی گرفته تا کارتپنی، گرد هم میآورد. هدف آنها نفوذ به خزانهای است که غیرقابلنفوذ به نظر میرسد و متعلق به تری بندیکت (Terry Benedict)، رقیب عشقی دنی است. فیلم با ریتمی تند و دیالوگهای هوشمندانه، مراحل دقیق آمادهسازی و اجرای نقشه را به تصویر میکشد.
نقطه قوت این اثر، شیمی بینظیر میان بازیگران و پایانبندی بسیار رضایتبخش آن است. تماشاگر در طول فیلم شاهد تضاد میان خونسردی تیم اوشن و اضطراب حاکم بر کازینو است. یکی از نکات جالب فیلم این است که بسیاری از ترفندهای دزدی نمایش داده شده، با مشورت متخصصان امنیتی طراحی شدهاند تا جنبه واقعگرایانه حفظ شود. در نهایت، پیروزی تیم نه تنها به خاطر پول، بلکه به عنوان یک پیروزی اخلاقی علیه یک آنتاگونیست مغرور تلقی میشود که لذت پایان خوش را دوچندان میکند.
۰۲
فیلم نیش (The Sting)؛ شاهکار کلاهبرداری و انتقام کلاسیک
فیلم در دهه ۱۹۳۰ و در دوران رکود بزرگ (Great Depression) جریان دارد. جانی هوکر (Johnny Hooker) یک کلاهبردار خردهپا است که پس از کشته شدن شریکش توسط یک رئیس مافیای قدرتمند به نام دویل لونگان (Doyle Lonnegan)، تصمیم به انتقام میگیرد. او با هنری گوندورف (Henry Gondorff)، استاد کلاهبرداریهای بزرگ، متحد میشود تا با طراحی یک نقشه بسیار پیچیده و ساخت یک مرکز شرطبندی جعلی، لونگان را در بازی خودش شکست دهند و ثروتش را به یغما ببرند.
این فیلم نمونه کامل یک روایت لایهلایه است که در آن حتی مخاطب نیز تا دقایق پایانی فریب میخورد. موسیقی متن خاطرهانگیز و سبک بصری خاص که از مجلات قدیمی الهام گرفته شده، اتمسفری دلنشین به فیلم بخشیده است. نکته حائز اهمیت در مورد نیش این است که هیچ خشونتی برای رسیدن به هدف استفاده نمیشود و همه چیز بر پایه هوش و فریب بنا شده است. پایان فیلم که با یک نمایش خیرهکننده و خروج بیسر و صدای قهرمانان همراه است، یکی از نمادینترین لحظات تاریخ سینماست که لبخند پیروزی را بر لبان تماشاگر مینشاند. این اثر موفق به کسب ۷ جایزه اسکار (Oscar) شد که نشاندهنده کیفیت بالای ساختار آن است.
۰۳
فیلم کسب و کار ایتالیایی (The Italian Job)؛ انتقام با طعم طلا و سرعت
این فیلم که بازسازی نسخه کلاسیک ۱۹۶۹ است، داستان گروهی از سارقان حرفهای را روایت میکند که پس از سرقت موفقیتآمیز شمشهای طلا در ونیز (Venice)، توسط یکی از اعضای خود مورد خیانت قرار میگیرند. پس از کشته شدن مربی گروه، بازماندگان برای بازپسگیری طلاها و گرفتن انتقام، نقشهای نبوغآمیز را در لسآنجلس (Los Angeles) پیاده میکنند. محوریت اصلی نقشه، استفاده از خودروهای مینیکوپر (Mini Cooper) برای فرار از ترافیک سنگین و انتقال طلاها از مسیرهای غیرممکن است.
فیلم با سکانسهای اکشن پرهیجان و استفاده هوشمندانه از تکنولوژی، مخاطب را سرگرم میکند. شخصیتپردازیها به گونهای است که تماشاگر به سرعت با تیم همراه شده و مشتاق پیروزی آنها میشود. یکی از نکات فنی برجسته، رانندگیهای واقعی و بدلکاریهای خیرهکننده با خودروهاست که بدون استفاده زیاد از جلوههای کامپیوتری انجام شده است. پایان فیلم، زمانی که عدالت اجرا میشود و اعضای تیم در امنیت کامل به ثمره تلاش خود میرسند، حس پیروزی را به خوبی منتقل میکند. این اثر نشان میدهد که چگونه ترکیب تکنولوژی، مهارت رانندگی و اتحاد گروهی میتواند در برابر طمع و خیانت پیروز شود و یک پایان خوش واقعی را رقم بزند.
۰۴
فیلم نفوذی (Inside Man)؛ سرقت بینقص در برابر چشمان پلیس
داستان با یک سرقت بانک ظاهراً معمولی در منهتن (Manhattan) آغاز میشود. دالتون راسل (Dalton Russell)، مغز متفکر سرقت، همراه با تیمش کنترل بانک را به دست میگیرند و تعدادی از مشتریان را گروگان میگیرند. کارآگاه کیث فریزیر (Keith Frazier) وظیفه مذاکره را بر عهده دارد، اما به زودی متوجه میشود که این یک سرقت عادی نیست. هدف سارقان نه پولهای موجود در گاوصندوق، بلکه افشای یک راز کثیف قدیمی و دزدیدن چیزی است که هرگز در دفاتر رسمی ثبت نشده است.
نفوذی با ساختار روایی غیرخطی و بازیهای درخشان، استانداردهای فیلمهای سرقت را ارتقا میدهد. هوشمندی دالتون در استفاده از گروگانها برای پوشش خروج خود، یکی از زیرکانهترین نقشههای تاریخ سینماست. فیلم به موضوعاتی چون فساد اخلاقی و عدالت پنهان نیز میپردازد. نکته جالب این است که برخلاف بسیاری از فیلمها، در پایان مشخص میشود که سارقان در تمام مدت یک قدم جلوتر از پلیس بودهاند و دزدی آنها در واقع نوعی اجرای عدالت بوده است. پایان فیلم که با خروج آرام و بیسر و صدای دالتون از بانک و رسیدن فریزیر به حقیقت همراه است، بسیار هوشمندانه طراحی شده و مخاطب را با حسی از تحسین نسبت به نبوغ سارقان رها میکند.
۰۵
فیلم سرآغاز (Inception)؛ سرقتی در لایههای پنهان رویا
این فیلم ژانر سرقت را به سطحی کاملاً جدید و متافیزیکی میبرد. دام کاب (Dom Cobb) یک سارق حرفهای است، اما او اشیاء فیزیکی را نمیدزدد؛ تخصص او استخراج (Extraction) اسرار ارزشمند از اعماق ناخودآگاه افراد در هنگام رویا دیدن است. به او پیشنهادی داده میشود که در ازای پاک شدن سوابق کیفریاش و بازگشت نزد فرزندانش، عملیاتی معکوس به نام «سرآغاز» را انجام دهد؛ یعنی کاشتن یک ایده در ذهن یک وارث ثروتمند به جای دزدیدن اطلاعات از او.
فیلم با استفاده از چندین لایه رویا و دستکاری زمان، ساختاری پیچیده و خیرهکننده دارد. تیم کاب باید در هر لایه با چالشهای امنیتی ذهن سوژه مبارزه کنند. پایانبندی فیلم یکی از بحثبرانگیزترین لحظات سینماست؛ جایی که کاب سرانجام به خانه بازمیگردد و فرفرهاش را میچرخاند تا بفهمد در واقعیت است یا رویا. صرفنظر از اینکه فرفره میافتد یا نه، پایان فیلم برای کاب «خوش» است، چرا که او بر تروماهای گذشتهاش غلبه کرده و به هدف نهایی خود یعنی پیوستن به خانوادهاش میرسد. این فیلم ثابت میکند که یک سرقت موفق میتواند به معنای بازپسگیری آرامش روانی و زندگی از دست رفته باشد، نه لزوماً کسب ثروت مادی.
۰۶
فیلم لوگان خوششانس (Logan Lucky)؛ سرقت طبقهی کارگر در پیست مسابقه
فیلم لوگان خوششانس که توسط استاد ژانر سرقت ساخته شده، روایتی متفاوت و طنازانه از یک دزدی بزرگ را ارائه میدهد. داستان حول محور دو برادر به نامهای جیمی (Jimmy) و کلاید لوگان (Clyde Logan) میچرخد که به دلیل بدشانسیهای مکرر و وضعیت بد اقتصادی، تصمیم میگیرند در جریان یکی از بزرگترین مسابقات ناسکار (NASCAR) در کارولینای شمالی، از سیستم لولهکشی انتقال پول پیست سرقت کنند. آنها برای این کار نیاز به کمک یک متخصص انفجار دارند که در زندان است و باید او را به طور موقت از بند خارج کرده و دوباره بازگردانند.
این اثر که به نوعی نسخه روستایی و غیررسمی یاران اوشن محسوب میشود، بر خلاف زرقوبرق کازینوها، در فضایی صمیمی و خاکی روایت میشود. هوشمندی نقشه در سادگی ابزارهای مورد استفاده و بهرهگیری از جزئیات روزمره است. شخصیتها با وجود ظاهر سادهشان، نبوغی غافلگیرکننده دارند. یکی از نکات جالب فیلم، تغییر چهره کامل دنیل کریگ و بازی در نقشی کاملاً متفاوت با جیمز باند است. پایان خوش فیلم نه تنها شامل موفقیت مالی تیم میشود، بلکه حس عدالتخواهی برای قشر کارگر را نیز ارضا میکند. موفقیت نهایی آنها با یک پیچش داستانی در مورد نحوه توزیع پول همراه است که نشاندهنده وفاداری و هوش سرشار برادران لوگان است و رضایت عمیقی را در مخاطب ایجاد میکند.
۰۷
فیلم سریع و خشن ۵ (Fast Five)؛ وقتی اتومبیلرانی به سرقت بزرگ تبدیل میشود
قسمت پنجم مجموعه سریع و خشن نقطه عطفی در این فرنچایز بود که آن را از یک فیلم صرفاً مسابقهای به یک اکشن سرقت محور تبدیل کرد. دومینیک تورتو (Dominic Toretto) و برایان اوکانر (Brian O’Conner) که تحت تعقیب هستند، در ریودوژانیرو (Rio de Janeiro) تیمی از دوستان قدیمی خود را جمع میکنند تا ۱۰۰ میلیون دلار ثروت نامشروع یک قاچاقچی قدرتمند را بدزدند. چالش اصلی آنها نه تنها سیستمهای امنیتی، بلکه یک مامور سرسخت فدرال به نام لوک هابز (Luke Hobbs) است که قدم به قدم آنها را تعقیب میکند.
اوج هیجان فیلم در سکانس مشهور کشیدن گاوصندوق عظیم در خیابانهای برزیل با دو اتومبیل قدرتمند است که یکی از نمادینترین صحنههای اکشن قرن ۲۱ به شمار میرود. این فیلم بر مفهوم خانواده و وفاداری تاکید زیادی دارد. پایان خوش فیلم بسیار فراتر از یک پیروزی مادی است؛ چرا که تمام اعضای گروه به آزادی دست مییابند و میتوانند زندگی جدیدی را در نقاط مختلف جهان آغاز کنند. نکته قابل توجه این است که فیلم موفق میشود بینندهای را که لزوماً طرفدار ماشینبازی نیست هم با جنبههای استراتژیک سرقت همراه کند. لحظهای که مشخص میشود تیم تورتو چگونه گاوصندوق اصلی را با یک نسخه جعلی تعویض کردهاند، لذت پیروزی را برای تماشاگر دوچندان میکند و با نمایش لبخندهای رضایتبخش اعضا در سواحل زیبا، به بهترین شکل خاتمه مییابد.
۰۸
فیلم اکنون مرا میبینی (Now You See Me)؛ جادوی دزدی در انظار عمومی
این اثر ترکیبی هیجانانگیز از هنر شعبدهبازی و نقشههای پیچیده سرقت است. گروهی موسوم به چهار سوارکار (The Four Horsemen) شامل چهار شعبدهباز با استعداد، مجموعهای از نمایشهای عمومی را اجرا میکنند که در خلال آنها، دزدیهای بزرگی از بانکهای پاریس یا حسابهای بانکی ثروتمندان فاسد انجام میدهند و پول را میان تماشاگران پخش میکنند. یک مامور افبیآی (FBI) و یک کارآگاه اینترپل (Interpol) تلاش میکنند پیش از اجرای آخرین و بزرگترین نمایش آنها، مچشان را بگیرند، اما شعبدهبازان همواره یک قدم جلوتر هستند.
جذابیت اصلی فیلم در این است که هر دزدی به عنوان بخشی از یک نمایش جادویی بزرگ طراحی شده است. مخاطب تا لحظات پایانی از هویت واقعی شخص پنجم که هدایتگر اصلی گروه است، بیاطلاع میماند. جلوههای ویژه بصری و سرعت بالای تدوین، اجازه نمیدهد لحظهای چشم از پرده بردارید. این فیلم نشان میدهد که چگونه میتوان از قدرت فریب ذهن (Misdirection) برای رسیدن به اهداف بزرگ استفاده کرد. پایان خوش فیلم با افشای نیت خیرخواهانه گروه و انتقام از کسانی که در گذشته به دیگران صدمه زده بودند، کامل میشود. پیوستن اعضای گروه به یک انجمن مخفی باستانی به نام چشم (The Eye) پس از پیروزی نهایی، حسی از پاداش معنوی و موفقیت در یک ماموریت مقدس را به بیننده منتقل میکند که بسیار فراتر از یک سرقت معمولی است.
۰۹
فیلم حادثه توماس کراون (The Thomas Crown Affair)؛ سرقت هنری با چاشنی اشرافیت
توماس کراون یک میلیاردر خودساخته و بسیار باهوش است که به دلیل دلزدگی از زندگی یکنواخت، تصمیم میگیرد برای سرگرمی، یک تابلوی نقاشی گرانقیمت اثر مونه (Monet) را از موزه هنرهای متروپولیتن نیویورک بدزدد. او این کار را با چنان ظرافتی انجام میدهد که هیچ ردپایی از خود باقی نمیگذارد. با ورود کاترین بانیینگ، محقق شرکت بیمه، یک بازی موش و گربه هوشمندانه و عاشقانه میان این دو شکل میگیرد. کاترین به کراون مشکوک است، اما در عین حال شیفته ذکاوت و شخصیت او میشود.
این فیلم برخلاف اکثر آثار سرقت، به دنبال رفع نیاز مالی نیست، بلکه نبردی میان دو ذهن برتر است. استفاده از موسیقی جاز (Jazz) و دکوراسیون مجلل، اتمسفری شیک به فیلم بخشیده است. سکانس نهایی بازگرداندن نقاشی به موزه در حضور دهها مامور پلیس، در حالی که همه فریب ظاهر مشابه کراون با سایر افراد را میخورند، یکی از هوشمندانهترین لحظات ژانر سرقت است. پایان فیلم بسیار رمانتیک و پیروزمندانه است؛ کراون نه تنها ثابت میکند که از سیستم امنیتی قویتر است، بلکه موفق میشود قلب کاترین را نیز به دست آورد. این اثر بازسازی موفقی از نسخه ۱۹۶۸ است و نشان میدهد که چگونه یک سرقت میتواند به یک رقص باشکوه میان قانون و آزادی تبدیل شود. پایان خوش فیلم، رهایی دو شخصیت از قید و بندهای اجتماعی و شروع یک زندگی مشترک پرهیجان است.
۱۰
فیلم سرقت از بانک (The Bank Job)؛ حقایق پنهان در پس یک دزدی واقعی
این فیلم بر اساس یک داستان واقعی در سال ۱۹۷۱ ساخته شده که به سرقت خیابان بیکر (Baker Street robbery) معروف است. تری لدر (Terry Leather) یک فروشنده اتومبیل است که توسط یک دوست قدیمی ترغیب میشود تا به صندوقهای امانات یک بانک دستبرد بزنند. چیزی که تری نمیداند این است که هدف اصلی این سرقت، پول نیست، بلکه مدارک و عکسهای رسواکنندهای از خاندان سلطنتی است که سازمان جاسوسی بریتانیا (MI5) به دنبال آنهاست. گروه سارقان ناخواسته وارد یک بازی سیاسی خطرناک میان پلیس فاسد، سازمانهای جاسوسی و گروههای تبهکار میشوند.
فیلم با لحنی رئالیستی و با تکیه بر جزئیات تاریخی، فضایی پرتعلیق ایجاد میکند. تماشای اینکه چگونه یک گروه آماتور در میان چرخدندههای قدرت قرار میگیرند و سعی میکنند زنده بمانند، بسیار جذاب است. برخلاف اکثر نقشهای استاتهام، در اینجا بیشتر بر هوش و قدرت مذاکره تاکید میشود تا توانایی فیزیکی. نکته کلیدی فیلم این است که سارقان از اطلاعاتی که به دست آوردهاند به عنوان اهرمی برای تضمین امنیت و آزادی خود استفاده میکنند. پایان خوش فیلم، جایی که تری و خانوادهاش موفق میشوند با بخشی از غنایم به یک زندگی آرام در خارج از کشور فرار کنند، بسیار رضایتبخش است. این اثر ثابت میکند که گاهی اوقات سارقان میتوانند در برابر فساد سیستماتیک پیروز شوند و با استفاده از کارتهای درستی که در دست دارند، آیندهای روشن برای خود رقم بزنند.
۱۱
فیلم قاپزنی (Snatch)؛ آشوب کمدی در قلب دنیای زیرزمینی لندن
فیلم قاپزنی یکی از درخشانترین آثار گای ریچی در ژانر جنایی و سرقت است که با روایتی غیرخطی و تدوین پرانرژی، داستانی پیچیده را بازگو میکند. داستان در دو مسیر موازی پیش میرود: یکی درباره جستجو برای یک الماس ۸۶ قیراطی دزدیده شده و دیگری درباره یک ترویجدهنده مسابقات بوکس غیرقانونی به نام تورکیش (Turkish) که درگیر نقشههای یک گانگستر بیرحم میشود. شخصیت میکی (Mickey) با بازی خیرهکننده برد پیت، یک کولی مشتزن است که با لهجهای غریب، تمام محاسبات گروههای مافیایی را به هم میریزد.
این فیلم استادانه نشان میدهد که چگونه تصادف و شانس در یک نقشه سرقت میتوانند جایگزین دقت استراتژیک شوند. دیالوگهای سریع، طنز سیاه بریتانیایی و شخصیتهای عجیبوغریب، “قاپزنی” را به یک اثر کالت تبدیل کرده است. جذابیت فیلم در این است که برخلاف بسیاری از آثار مشابه، شخصیتهای محبوب داستان لزوماً با نبوغ خود برنده نمیشوند، بلکه از میان آشوبی که دیگران ایجاد کردهاند، به شکلی معجزهآسا و خندهدار جان سالم به در میبرند. پایان خوش فیلم با رسیدن الماس به دست کسانی که کمترین انتظار را داشتیم و پیروزی تورکیش و شریکش در برابر تهدیدات مافیا، حس رضایت فوقالعادهای به مخاطب میدهد. عدالت در این فیلم به شکلی کنایهآمیز و سرگرمکننده اجرا میشود که تا مدتها در یاد بیننده باقی میماند.
۱۲
فیلم بیبی درایور (Baby Driver)؛ سمفونی سرعت و رهایی
بیبی درایور یک تجربه بصری و شنیداری منحصربهفرد است که در آن موسیقی حرف اول را میزند. داستان درباره جوان نابغهای به نام بیبی (Baby) است که راننده فرار گروههای سارقان است. او برای پوشاندن صدای وزوز گوشش که ناشی از یک تصادف در کودکی است، همیشه به موسیقی گوش میدهد و تمام حرکاتش، از رانندگی گرفته تا تیراندازی، با ضربآهنگ آهنگهای در حال پخش هماهنگ است. بیبی که به دنبال ترک دنیای جرم و جنایت و آغاز زندگی با دختر رویاهایش، دبورا (Debora) است، مجبور میشود برای یک رئیس تبهکار آخرین ماموریت سرقت را انجام دهد.
کارگردانی ادگار رایت باعث شده تا فیلم مانند یک موزیکویدئوی طولانی و پرهیجان به نظر برسد. تعقیب و گریزهای ماشینی با دقت ریاضی طراحی شدهاند و حس ریتم در تمام لحظات فیلم جاری است. برخلاف بسیاری از فیلمهای سرقت که روی مادیات تمرکز دارند، انگیزه بیبی عشق و رسیدن به آزادی است. پایان خوش فیلم با یک چرخش اخلاقی همراه است؛ بیبی به جای فرار همیشگی، بهای اشتباهاتش را میپردازد اما در نهایت به شکلی رمانتیک و امیدوارکننده به معشوقهاش میپیوندد. این پایانبندی که ترکیبی از واقعگرایی و فانتزی است، به مخاطب اطمینان میدهد که مسیر درست، هرچند دشوار، به رستگاری ختم میشود. صحنه پایانی فیلم با نورپردازی درخشان و لبخند بیبی، نمادی از تولد دوباره اوست.
۱۳
فیلم سیزده یار اوشن (Ocean’s Thirteen)؛ انتقام شیرین در وگاس
در سومین قسمت از سهگانه محبوب سودربرگ، گروه دنی اوشن (Danny Ocean) برای یک هدف شخصی و اخلاقی دوباره گرد هم میآیند. وقتی ویلی بنک (Willy Bank)، صاحب بیرحم کازینوهای مجلل با بازی آل پاچینو، به روبن (یکی از اعضای اصلی گروه) خیانت کرده و او را تا مرز سکته قلبی میبرد، گروه تصمیم میگیرد نه برای دزدی پول، بلکه برای نابودی اعتبار و ثروت بنک در شب افتتاحیه بزرگترین کازینویش وارد عمل شوند. نقشه آنها شامل دستکاری ماشینهای اسلات و میزهای بازی است تا کازینو در یک شب میلیونها دلار ضرر بدهد.
فیلم بازگشتی موفق به ریشههای قسمت اول است و همان شوخطبعی و ظرافت را ارائه میدهد. تقابل میان جورج کلونی و آل پاچینو جذابیت دوچندانی به داستان بخشیده است. تکنیکهای مورد استفاده برای نفوذ به سیستمهای امنیتی پیشرفته کازینو، خلاقانه و تماشایی هستند. چیزی که این فیلم را متمایز میکند، حس همبستگی و رفاقت عمیق میان اعضای گروه است؛ آنها پول به دست آمده را صرف امور خیریه و کمک به دوستانشان میکنند. پایان خوش فیلم با شکست خفتبار ویلی بنک و تماشای آتشبازی پیروزی توسط گروه اوشن، یکی از لذتبخشترین لحظات در سینمای سرقت است. این فیلم به خوبی نشان میدهد که بهترین سرقتها لزوماً برای پر کردن جیب نیست، بلکه گاهی برای بازگرداندن احترام و عدالت به یک دوست قدیمی انجام میشود.
۱۴
فیلم گرفتن یک دزد (To Catch a Thief)؛ کلاسیک آلفرد هیچکاک
این شاهکار کلاسیک، ترکیبی بینظیر از تعلیق، رمانس و مناظر خیرهکننده ریوییرای فرانسه (French Riviera) است. جان روبی (John Robie) معروف به “گربه”، یک سارق جواهرات بازنشسته است که پس از وقوع یک سری سرقتهای مشابه با روش او، مورد سوءظن پلیس قرار میگیرد. او برای اثبات بیگناهی خود، تصمیم میگیرد شخصاً سارق واقعی را پیدا کرده و به دام بیندازد. در این میان، او با فرانسیس (Frances)، یک زن ثروتمند و باهوش آشنا میشود که مجذوب شخصیت مرموز جان شده است.
فیلم با استفاده از رنگبندیهای درخشان و لباسهای فاخر، استایلی باشکوه را به نمایش میگذارد که امضای کارهای هیچکاک است. دیالوگهای کنایهآمیز و جذابیت میان کری گرانت و گریس کلی، فیلم را از یک اثر جنایی صرف به یک کمدی-رمانس هوشمندانه ارتقا داده است. سکانسهای تعقیب و گریز در جادههای ساحلی فرانسه بسیار جلوتر از زمان خود بودند. پایان خوش فیلم نه تنها با تبرئه شدن جان روبی و دستگیری سارق واقعی همراه است، بلکه با پیوند عاشقانه او و فرانسیس در خانهای رویایی به اوج میرسد. “گرفتن یک دزد” به ما یادآوری میکند که ژانر سرقت میتواند تا چه اندازه ظریف، شیک و سرگرمکننده باشد. این فیلم الگوی بسیاری از آثار مدرن در زمینه سرقتهای اشرافی و نبرد میان دزد و پلیس بوده است و همچنان پس از چندین دهه، تازگی و جذابیت خود را حفظ کرده است.
۱۵
فیلم شیادان (Sneakers)؛ پیشگام تکنولوژی و امنیت
فیلم شیادان یک اثر پیشرو در زمان خود است که به موضوعات امنیت سایبری، جاسوسی و حریم خصوصی میپردازد. مارتین بیشاپ (Martin Bishop) رهبر تیمی از متخصصان امنیت است که توسط شرکتها استخدام میشوند تا نقاط ضعف سیستمهایشان را پیدا کنند. زندگی آرام آنها زمانی به هم میریزد که ماموران دولتی مارتین را مجبور میکنند تا یک “جعبه سیاه” مرموز را سرقت کند؛ دستگاهی که قادر است هرگونه رمزگذاری کامپیوتری در جهان را بشکند. اما به زودی مشخص میشود که این دستگاه فراتر از یک ابزار ساده است و میتواند توازن قدرت جهانی را تغییر دهد.
تیم بازیگران فوقالعاده فیلم، از رابرت ردفورد گرفته تا بن کینگزلی، تعاملات بسیار جذابی دارند که ترکیبی از طنز و درام را پدید میآورد. این فیلم به خوبی نشان میدهد که در دنیای اطلاعات، دانش قدرت واقعی است. سکانسهای نفوذ تیم به ساختمانهای فوقامنیتی با استفاده از ابزارهای تکنولوژیک و هوش جمعی، بسیار هیجانانگیز طراحی شدهاند. پایان خوش فیلم با یک حرکت بسیار هوشمندانه از سوی مارتین همراه است؛ او نه تنها جعبه را از دسترس افراد خطرناک خارج میکند، بلکه با استفاده از نفوذ خود، پاداشهای غیرمنتظره و خندهداری را برای تکتک اعضای تیمش از دولت میگیرد (مانند پاک کردن سوابق کیفری یا حتی درخواست صلح جهانی!). این پایانبندی سرخوشانه و پیروزمندانه، فیلم را به یکی از محبوبترین آثار ژانر سرقت تکنولوژیک تبدیل کرده است.
۱۶
فیلم امتیاز (The Score)؛ تقابل دو نسل از سارقان حرفهای
فیلم «امتیاز» یک اثر کلاسیک در زیرژانر سرقت است که به دلیل حضور سه نسل از غولهای بازیگری سینما اهمیت ویژهای دارد. داستان حول محور نیک ولز (Nick Wells)، یک متخصص باز کردن گاوصندوقهای قدیمی و صاحب یک کلوپ جاز، میچرخد که قصد دارد بازنشسته شود. با این حال، شریک قدیمی او، مکس، او را متقاعد میکند تا برای آخرین بار در سرقت یک عصای سلطنتی گرانبها از اداره گمرک مونترال شرکت کند. در این مسیر، او باید با جک تلر (Jack Teller)، جوانی بااستعداد اما مغرور، همکاری کند که با نفوذ به داخل اداره به عنوان نظافتچی، مقدمات کار را فراهم کرده است.
جذابیت اصلی فیلم در نبرد ذهنی و عدم اعتماد میان نیک باتجربه و جک جسور نهفته است. فیلم با دقتی وسواسگونه، مراحل فنی و پیچیده سرقت را به تصویر میکشد و تعلیق را تا لحظات پایانی حفظ میکند. برخلاف بسیاری از فیلمهای سرقت که بر اکشن تکیه دارند، «امتیاز» بر پایه شخصیتپردازی و استراتژی بنا شده است. پایان خوش فیلم با هوشمندی نیک رقم میخورد؛ او که متوجه خیانت جک شده است، با یک نقشه جایگزین او را فریب داده و با غنیمت اصلی صحنه را ترک میکند. در حالی که جک با دستان خالی و تحت تعقیب پلیس باقی میماند، نیک به آرامشی که همیشه آرزویش را داشت میرسد. این فیلم به خوبی نشان میدهد که در دنیای جرم، تجربه و احتیاط همیشه بر خامی و غرور پیروز میشود.
۱۷
فیلم گنجینه ملی (National Treasure)؛ سرقت برای حفظ تاریخ
«گنجینه ملی» ترکیبی هیجانانگیز از ژانر سرقت و ماجراجوییهای تاریخی است. بنجامین گیتس (Benjamin Gates) که از خانوادهای جستجوگر گنج است، به دنبال گنجینهای عظیم میگردد که توسط فراماسونها مخفی شده است. او متوجه میشود که نقشه نهایی این گنج بر پشتاعلامیه استقلال آمریکا (Declaration of Independence) حک شده است. وقتی رقیب او قصد دزدیدن این سند ملی را پیدا میکند، بنجامین تصمیم میگیرد خودش زودتر آن را سرقت کند تا از تخریب یا افتادن آن به دست افراد نالایق جلوگیری کند.
فیلم با ریتمی تند و معماهای پیاپی، مخاطب را در سفری میان بناهای تاریخی آمریکا همراهی میکند. سکانس سرقت اعلامیه استقلال از موزه ملی، با ظرافت و هوشمندی خاصی طراحی شده و یکی از بخشهای بهیادماندنی فیلم است. تضاد میان دزدی یک اثر ملی و نیت خیرخواهانه قهرمان داستان، چالش اخلاقی جالبی ایجاد میکند. پایان خوش فیلم با پیدا شدن گنجینه افسانهای در زیر یک کلیسای قدیمی و تقسیم عادلانه ثروت میان دولت و تیم بنجامین، رضایت کاملی به بیننده میدهد. بنجامین نه تنها نام خانوادگی خود را از بدنامی نجات میدهد، بلکه به ثروتی بیکران و عشقی پایدار دست مییابد. این اثر ثابت میکند که گاهی برای انجام یک کار درست، باید قوانین را به شکلی هنرمندانه زیر پا گذاشت.
۱۸
فیلم ماهی به نام واندا (A Fish Called Wanda)؛ کمدی اشتباهات در یک سرقت
«ماهی به نام واندا» یکی از درخشانترین کمدیهای جنایی تاریخ سینماست که فرهنگ بریتانیایی و آمریکایی را در قالب یک سرقت جواهرات به چالش میکشد. داستان با سرقت موفقیتآمیز گروهی از دزدان آغاز میشود، اما بلافاصله پس از آن، خیانتها شروع میشود. واندا (Wanda) و دوستپسر ابله اما خطرناکش، اتو (Otto)، سعی میکنند با فریب دادن سایر اعضا، جای جواهرات مخفی شده را پیدا کنند. در این میان، واندا تصمیم میگیرد به وکیل مدافع یکی از سارقان زندانی نزدیک شود تا اطلاعات لازم را کسب کند.
فیلم سرشار از موقعیتهای طنز پوچ، دیالوگهای هوشمندانه و بازیهای بینظیر است؛ به ویژه کوین کلاین که برای نقش اتو برنده جایزه اسکار شد. برخلاف فیلمهای جدی این ژانر، در اینجا نقصهای انسانی و حماقت شخصیتها موتور محرک داستان است. با وجود تمام هرجومرجها، فیلم به سمتی پیش میرود که شخصیتهای خاکستری اما دوستداشتنی به مراد دلشان میرسند. پایان خوش فیلم با فرار واندا و وکیل (آرچی) به ریودوژانیرو به همراه جواهرات و شکست خوردن شخصیتهای بدذاتتر رقم میخورد. این اثر به ما یادآوری میکند که حتی در دنیای پر از دزدی و فریب، عشق و شوخطبعی میتواند راهی برای رستگاری پیدا کند. پایانبندی شاد و غیرمنتظره آن، لبخندی ماندگار بر لبان مخاطب مینشاند.
۱۹
فیلم تمرکز (Focus)؛ بازی فریب و هنر جیببری
«تمرکز» نگاهی مدرن و شیک به دنیای کلاهبرداران حرفهای و جیببرهای ماهر دارد. نیکی (Nicky)، با بازی ویل اسمیت، یک استاد باسابقه در زمینهی فریب است که جس (Jess)، یک کارآموز جوان و بااستعداد را زیر بال و پر خود میگیرد. فیلم به دو بخش تقسیم میشود: بخش اول در نیواورلئان و آموزش فنون دزدی، و بخش دوم سه سال بعد در بوئنوس آیرس، جایی که یک نقشه بزرگ برای فریب دادن یک صاحب تیم مسابقات اتومبیلرانی در جریان است. هسته اصلی فیلم بر پایه اصل منحرف کردن توجه (Misdirection) بنا شده است.
روابط میان نیکی و جس سرشار از تعلیق و تردید است؛ در دنیایی که کار همه دروغ گفتن است، آیا عشق میتواند واقعی باشد؟ فیلم با جلوههای بصری زیبا و لباسهای مجلل، فضایی فریبنده ایجاد میکند. یکی از درخشانترین سکانسها، شرطبندی بزرگ در استادیوم فوتبال است که قدرت تحلیل و نفوذ ذهنی نیکی را به رخ میکشد. پایان خوش فیلم با یک پیچش داستانی فوقالعاده همراه است که در آن نیکی و جس، با وجود تمام خطرات و جراحتها، موفق میشوند از چنگال تبهکاران فرار کرده و با مبلغی قابل توجه، زندگی مشترک جدیدی را آغاز کنند. این فیلم نشان میدهد که بزرگترین سرقت، دزدیدن قلب کسی است که به همان اندازه در فریب دادن مهارت دارد.
۲۰
فیلم هشت یار اوشن (Ocean’s Eight)؛ شکوه و ظرافت در موزه متروپولیتن
«هشت یار اوشن» بازسازی زنانه و باطراوت از مجموعه محبوب اوشن است. دبی اوشن (Debbie Ocean)، خواهر دنی اوشن، بلافاصله پس از آزادی از زندان، نقشهای را که پنج سال روی آن کار کرده اجرایی میکند: سرقت گردنبند الماس ۱۵۰ میلیون دلاری کارتیه در جریان مراسم مِت گالا (Met Gala). او تیمی متشکل از متخصصان مختلف، از یک طراح مد گرفته تا یک هکر و یک جیببر خیابانی را دور هم جمع میکند تا این نقشه غیرممکن را در شلوغترین و تحت نظارتترین رویداد سال عملی کنند.
فیلم تمرکز زیادی بر جزئیات، مد و همبستگی زنانه دارد. برخلاف نسخههای مردانه، اینجا کمتر شاهد خشونت هستیم و همه چیز با ظرافت، تکنولوژی و استفاده از نقاط ضعف سیستمهای امنیتی پیش میرود. حضور کوتاه سلبریتیهای واقعی در فرش قرمز مت گالا به واقعگرایی فیلم کمک کرده است. پایان خوش فیلم تنها به دزدیدن گردنبند اصلی ختم نمیشود؛ در یک چرخش داستانی هوشمندانه مشخص میشود که دبی و تیمش بسیار فراتر از هدف اولیهشان پیش رفته و جواهرات دیگری را نیز از نمایشگاه ربودهاند. هر یک از اعضای گروه به رویاهای شخصی خود میرسند و دبی موفق میشود انتقام خود را از کسی که باعث زندانی شدنش شده بود بگیرد. این فیلم با لحنی شاد و پیروزمندانه، قدرت برنامهریزی دقیق و کار تیمی را جشن میگیرد.
۲۱
فیلم سرقت از برج (Tower Heist)؛ انتقام کارمندان از طبقه مرفه
فیلم «سرقت از برج» یک کمدی جنایی پرانرژی است که به موضوع عدالتخواهی در برابر فساد مالی میپردازد. داستان درباره گروهی از کارکنان وفادار یک برج مجلل در نیویورک است که متوجه میشوند تمام پسانداز و بازنشستگی آنها توسط یکی از ساکنان ثروتمند برج به نام آرتور شاو در یک طرح کلاهبرداری پانزی از بین رفته است. جاش کوواکس (Josh Kovacs)، مدیر برج، تصمیم میگیرد با کمک یک سارق خردهپا به نام اسلاید و تیمی از کارمندان ناشی، به آپارتمان فوقامنیتی شاو نفوذ کرده و ۲۰ میلیون دلاری را که معتقدند در آنجا مخفی شده، بازپس بگیرند.
ترکیب کمدی و ژانر سرقت در این فیلم به خوبی عمل میکند، به ویژه با حضور ادی مورفی که یادآور دوران اوج اوست. نقشه سرقت با وجود آماتور بودن تیم، بسیار خلاقانه طراحی شده و نقطه اوج آن یعنی جابهجایی یک ماشین فراری از جنس طلای خالص از طبقه آخر برج، سکانسی مهیج و دیدنی است. فیلم با یک پایان خوش عدالتجویانه خاتمه مییابد؛ اگرچه جاش به دلیل سرقت به زندان کوتاهمدتی میرود، اما او موفق میشود قطعات طلای ماشین را بین تمام کارمندانی که سرمایهشان را از دست داده بودند تقسیم کند. این اثر بر این ایده تاکید دارد که اتحاد افراد عادی میتواند بزرگترین ظالمان اقتصادی را به زانو درآورد و حق تضییع شده را بازگرداند.
۲۲
فیلم به سبک باکلاس (Going in Style)؛ طغیان پیرمردهای دوستداشتنی
«به سبک باکلاس» بازسازی اثری به همین نام محصول ۱۹۷۹ است که با نگاهی انسانی و کمدی به مشکلات دوران سالمندی و بیعدالتی بانکها میپردازد. سه دوست قدیمی که دههها با هم کار کردهاند، پس از لغو شدن ناگهانی حق بازنشستگیشان توسط شرکت و تهدید بانک برای مصادره خانههایشان، به سیم آخر میزنند. آنها که هرگز در زندگیشان حتی یک تخلف کوچک نکردهاند، تصمیم میگیرند به همان بانکی دستبرد بزنند که پولهای آنها را بالا کشیده است. فیلم با ظرافت، استیصال این سه مرد و تلاششان برای یادگیری فنون سرقت در سن بالا را به تصویر میکشد.
شیمی بین سه بازیگر اصلی که همگی از برندگان اسکار هستند، نقطه قوت بزرگ فیلم است. دیالوگهای هوشمندانه و موقعیتهای طنز ناشی از ناتوانیهای جسمی آنها در تقابل با هیجان سرقت، محتوایی دلپذیر ایجاد کرده است. پایان خوش فیلم بسیار رضایتبخش است؛ آنها نه تنها موفق میشوند سرقت را به درستی انجام دهند، بلکه با استفاده از هوش خود و کمک دوستانشان، از چنگال پلیس و FBI نیز فرار میکنند. در نهایت، آنها فقط سهم قانونی بازنشستگی خود را برمیدارند و مابقی را به خیریه میبخشند. این فیلم پیامی دلگرمکننده درباره رفاقت و ایستادگی در برابر سیستمهای فاسد دارد و نشان میدهد که برای شروع یک ماجراجویی جدید هرگز دیر نیست.
۲۳
فیلم چگونه یک میلیون بدزدیم (How to Steal a Million)؛ سرقت هنرمندانه در پاریس
فیلم «چگونه یک میلیون بدزدیم» یک کمدی رمانتیک و سرقت کلاسیک است که در فضای شیک و مجلل پاریس دهه ۶۰ میلادی میگذرد. داستان درباره نیکول، دختر یک جاعل مشهور آثار هنری است. وقتی پدرش یک مجسمه جعلی «ونوس» را به موزهای معتبر امانت میدهد و موزه تصمیم میگیرد برای بیمه، آزمایش اصالت روی آن انجام دهد، نیکول برای حفظ آبروی پدرش مجبور میشود مجسمه را از موزه سرقت کند. او برای این کار از یک سارق جذاب به نام سایمون کمک میگیرد که در واقع یک کارآگاه متخصص در کشف آثار جعلی است اما هویت واقعی خود را پنهان کرده است.
این فیلم نمونه بارز سینمای رویاپرداز و خوشساخت آن دوران است. سکانسهای مربوط به پنهان شدن این دو در کمد تمیزکاری موزه و تلاش برای دور زدن سیستمهای امنیتی پیشرفته (در زمان خود)، با طنز و ظرافت خاصی اجرا شده است. رابطه عاشقانه میان آدری هپبورن و پیتر اوتول به فیلم درخششی دوچندان بخشیده است. پایان خوش فیلم با موفقیت در سرقت مجسمه و نابودی مدارک جعل رقم میخورد. سایمون که عاشق نیکول شده، هویت خود را فاش نمیکند تا پدر او بتواند به زندگی آرام خود ادامه دهد، به شرطی که دست از جعل بردارد. فیلم با ازدواج این دو و یک سفر عاشقانه به پایان میرسد که تجربهای لذتبخش و بینقص برای مخاطب است.
۲۴
فیلم اعتماد (Confidence)؛ شبکهای پیچیده از فریب و ترفند
«اعتماد» یک نئونوآر جذاب در سبک فیلمهای کلاهبرداری است که مخاطب را تا آخرین لحظه در تردید نگه میدارد. جیک ویگ یک کلاهبردار حرفهای است که به اشتباه از شخصی پول میدزدد که حسابدار یک رئیس تبهکار خطرناک به نام «پادشاه» (The King) است. برای جبران این اشتباه و زنده ماندن، جیک پیشنهاد میدهد که بزرگترین کلاهبرداری دوران حرفهایاش را برای پادشاه انجام دهد. هدف، یک تاجر بانکدار است که هیچکس تا به حال موفق به دور زدن او نشده است. فیلم با روایتی غیرخطی و راوی اول شخص، لایههای مختلف یک نقشه بسیار پیچیده را باز میکند.
جذابیت فیلم در این است که هیچکس آنطور که به نظر میرسد نیست. اعتماد در این فیلم به عنوان یک کالا معامله میشود و هر شخصیت سعی میکند دیگری را دور بزند. بازی داستین هافمن در نقش یک رئیس مافیای عجیب و غریب، رنگ و بوی خاصی به اثر بخشیده است. پایان خوش فیلم با یک «نیش» (Sting) نهایی همراه است؛ جایی که مشخص میشود تمام اتفاقات، از جمله دخالت ظاهری پلیس و مرگ برخی شخصیتها، بخشی از یک بازی بزرگتر توسط جیک برای رهایی از دست پادشاه و رسیدن به پول واقعی بوده است. در نهایت، جیک و تیمش با ثروتی عظیم و هویتی جدید ناپدید میشوند. این فیلم ستایشی از ذکاوت و طراحی نقشههای چندلایه است که در آن برنده کسی است که کنترل روایت را در دست دارد.
۲۵
فیلم برقآسا (Blue Streak)؛ دزدی در لباس قانون
«برقآسا» یک کمدی پلیسی-سرقت بسیار سرگرمکننده است که از یک ایده داستانی درخشان بهره میبرد. مایلز لوگان یک سارق جواهرات است که درست قبل از دستگیر شدن توسط پلیس، یک الماس عظیم ۲ میلیون دلاری را در کانال تهویه یک ساختمان نیمهکاره مخفی میکند. پس از گذراندن دو سال در زندان، او بازمیگردد تا الماس را بردارد، اما با شوک بزرگی روبرو میشود: آن ساختمان نیمهکاره اکنون به مقر جدید اداره پلیس لسآنجلس تبدیل شده است! مایلز چارهای نمیبیند جز اینکه با جعل مدارک، خود را به عنوان یک کارآگاه منتقل شده جا بزند تا راهی برای ورود به ساختمان و رسیدن به الماس پیدا کند.
بخش اعظم طنز فیلم ناشی از این است که مایلز به دلیل تخصصش در جرم و جنایت، ناخودآگاه به یکی از بهترین کارآگاهان اداره تبدیل میشود و پروندهها را یکی پس از دیگری حل میکند. تضاد بین غریزه تبهکاری او و وظایف پلیسیاش موقعیتهای خندهداری ایجاد میکند. پایان خوش فیلم زمانی رقم میخورد که او در یک تعقیب و گریز مرزی، موفق میشود هم الماس را نگه دارد و هم با هوشمندی از دستگیری فرار کند، در حالی که همکاران پلیسش هنوز فکر میکنند او یک قهرمان قانونمدار است. این اثر با بازی پرانرژی مارتین لارنس، ترکیبی بینظیر از اکشن و خنده است که با موفقیت قهرمان دوستداشتنیاش به اوج میرسد.
“`html
۲۶
فیلم تلهگذاری (Entrapment)؛ رقص میان پرتوهای لیزر
فیلم «تلهگذاری» یک اثر کلاسیک در ژانر سرقت و تریلر است که با تکیه بر جذبه بازیگران اصلی و تعلیقهای نفسگیر، جایگاه ویژهای در سینما دارد. داستان درباره ویرجینیا بیکر، بازرس یک شرکت بیمه است که تلاش میکند رابرت مکدوگال، سارق حرفهای و کهنهکار آثار هنری را به دام بیندازد. او با تظاهر به اینکه خود نیز یک سارق است، به دنیای مکدوگال نفوذ میکند تا با هم نقشه سرقت یک قطعه باستانی ارزشمند و در نهایت میلیاردها دلار پول را در آستانه سال ۲۰۰۰ اجرا کنند. فیلم با تمرکز بر تمرینهای سخت و آمادگیهای جسمانی برای عبور از موانع امنیتی، به خوبی مخاطب را با خود همراه میکند.
سکانس معروف عبور کاترین زتا جونز از میان تارهای لیزر، یکی از نمادینترین لحظات تاریخ سینمای سرقت است. شیمی میان او و شان کانری به فیلم عمق بخشیده و رابطهای مبتنی بر احترام و بیاعتمادی متقابل را شکل میدهد. پایان خوش فیلم با چندین چرخش داستانی غافلگیرکننده همراه است؛ جایی که مشخص میشود هر دو شخصیت لایههای پنهانی در هویت خود داشتهاند. در نهایت، ویرجینیا به جای تحویل دادن مکدوگال، به او کمک میکند تا از چنگال قانون بگریزد و خود نیز با ثروتی کلان به او میپیوندد. این اثر نمونهای عالی از فیلمهایی است که در آن سارقان نه تنها به هدف مالی خود میرسند، بلکه رابطهای عمیق و ماندگار را نیز آغاز میکنند.
۲۷
فیلم مرد مورچهای (Ant-Man)؛ ریزترین سرقت در دنیای ابرقهرمانان
اگرچه «مرد مورچهای» بخشی از دنیای سینمایی مارول است، اما ساختار اصلی آن دقیقاً بر اساس کلیشههای کلاسیک ژانر سرقت (Heist Movie) بنا شده است. اسکات لنگ، یک سارق باسابقه و باهوش که به تازگی از زندان آزاد شده، توسط دکتر هنک پیم استخدام میشود تا یک تکنولوژی خطرناک به نام «پشم زرد» را از یک شرکت فوقامنیتی سرقت کند. اسکات باید با استفاده از لباسی که به او اجازه میدهد به اندازه یک مورچه کوچک شود، از میان سیستمهای دفاعی عبور کند. فیلم تمام مراحل یک اثر سرقتمحور از جمله تشکیل تیم، تمرینات دشوار، شناسایی محل و اجرای نقشه با جزئیات دقیق را طی میکند.
استفاده از عنصر تغییر اندازه، ابعاد جدید و خلاقانهای به سکانسهای دزدی بخشیده است که تا پیش از این در سینما دیده نشده بود. طنز فیلم بسیار قوی است و شخصیتهای فرعی (تیم دوستان اسکات) بار کمدی بالایی به داستان اضافه میکنند. پایان خوش فیلم نه تنها با نابودی تکنولوژی مخرب و پیروزی در نبرد نهایی رقم میخورد، بلکه اسکات موفق میشود رابطهاش را با دخترش بهبود ببخشد و از یک مجرم سابق به یک قهرمان واقعی تبدیل شود. فیلم با بازگشت اسکات به زندگی عادی و پذیرش او به عنوان یک مهره کلیدی در دنیای ابرقهرمانان به پایان میرسد که برای طرفداران این ژانر بسیار رضایتبخش است.
۲۸
فیلم بیوهها (Widows)؛ زنانی که برای بقا دست به اسلحه میبرند
فیلم «بیوهها» یک درام جنایی سنگین و خوشساخت است که ژانر سرقت را با مسائل اجتماعی و سیاسی پیوند میزند. پس از کشته شدن چهار سارق در جریان یک دزدی نافرجام، همسران آنها باقی میمانند و بدهی کلانی که به یک گروه جنایتکار بانفوذ دارند. ورونیکا (با بازی درخشان وایولا دیویس) متوجه میشود که راهی جز اتمام نقشهای که همسرش در سر داشته ندارد. او سه زن دیگر را که در موقعیت مشابه هستند متقاعد میکند تا تیمی تشکیل دهند و سرقتی بزرگ را اجرا کنند. فیلم برخلاف بسیاری از آثار این ژانر، فضایی جدی، تاریک و واقعگرایانه دارد که بر قدرت اراده زنان تأکید میکند.
کارگردانی استیو مککوئین و فیلمنامه دقیق که با همکاری جیلین فلین نوشته شده، باعث شده تا شخصیتپردازیها فراتر از استانداردهای معمول فیلمهای اکشن باشد. هر یک از این زنان انگیزهای شخصی و حیاتی برای موفقیت در دزدی دارند. پایان خوش این فیلم از نوع «انتقام و رهایی» است؛ آنها نه تنها موفق به انجام سرقت میشوند و بدهی خود را پرداخت میکنند، بلکه ورونیکا موفق میشود خیانتهای همسرش (که مشخص میشود زنده است) را افشا و او را مجازات کند. فیلم با نشان دادن استقلال مالی و روانی این زنان به پایان میرسد و حسی از توانمندسازی و شروع دوباره را به مخاطب منتقل میکند.
۲۹
فیلم ارتش دزدان (Army of Thieves)؛ سمفونی باز کردن گاوصندوقها
فیلم «ارتش دزدان» پیشدرآمدی بر فیلم «ارتش مردگان» است که بر شخصیت محبوب سباستین (لودویگ دیتر)، متخصص باز کردن گاوصندوق، تمرکز دارد. در حالی که دنیا در مراحل اولیه شیوع زامبیها قرار دارد، سباستین که یک کارمند ساده بانک است، توسط زنی مرموز به نام گوئندولین استخدام میشود تا به تیمی از سارقان بینالمللی بپیوندد. هدف آنها باز کردن سه گاوصندوق افسانهای ساخته شده توسط «هانس واگنر» است که بر اساس اپراهای ریشارد واگنر طراحی شدهاند و باز نشدنی تلقی میشوند. فیلم رویکردی رمانتیک و هنرمندانه به مقوله سرقت دارد و آن را به یک اجرای موسیقی تشبیه میکند.
جذابیت اصلی فیلم در شخصیت سادهلوح اما نابغه سباستین نهفته است که با اشتیاق تمام به صدای چرخدندههای گاوصندوق گوش میدهد. فیلمبرداری خوشرنگ و لعاب و لوکیشنهای زیبای اروپایی، فضایی دلپذیر به اثر بخشیده است. پایان خوش فیلم با وجود جدایی موقت سباستین از تیم به دلیل دستگیری آنها، با موفقیت او در باز کردن هر سه گاوصندوق و اثبات نبوغش رقم میخورد. او موفق میشود با هویتی جدید به آمریکا فرار کند تا در آینده ماجراجویی بزرگتری را تجربه کند. این فیلم برای کسانی که به جنبههای تکنیکی و فلسفی قفلشکنی علاقه دارند، تجربهای بسیار سرگرمکننده و در عین حال احساسی است.
۳۰
انیمیشن بچههای بد (The Bad Guys)؛ وقتی گرگها به دنبال رستگاری هستند
انیمیشن «بچههای بد» برداشتی مدرن، پرانرژی و بسیار خندهدار از ژانر سرقت برای تمام سنین است. گروهی از حیوانات جنایتکار شامل یک گرگ، مار، پیرانا، کوسه و تارانتولا که به دزدیهای بزرگ مشهورند، پس از یک عملیات ناموفق دستگیر میشوند. برای فرار از زندان، آنها تظاهر میکنند که میخواهند اصلاح شده و به «بچههای خوب» تبدیل شوند. اما در این مسیر، آقای گرگ متوجه میشود که انجام کارهای خوب واقعاً حس بهتری به او میدهد و این موضوع باعث ایجاد شکاف در گروه میشود. فیلم با الهام از سبک بصری انیمه و فیلمهای تارانتینو، جلوههای بصری بسیار جذابی دارد.
این اثر به زیبایی مفاهیمی چون قضاوتهای پیشداورانه جامعه و امکان تغییر شخصیت را بررسی میکند. صحنههای سرقت با همان دقت و هیجان فیلمهای بزرگسالانه طراحی شدهاند اما با چاشنی طنز فانتزی همراه هستند. پایان خوش فیلم فوقالعاده است؛ اعضای گروه نه تنها از یک توطئه بزرگ توسط یک تبهکار واقعی (که در ظاهر نیکوکار بود) جلوگیری میکنند، بلکه واقعاً به قهرمان تبدیل میشوند. آنها پس از گذراندن دوران کوتاهی در زندان برای جبران گذشته، به عنوان تیمی از مبارزان با جرم و جنایت آزاد شده و زندگی جدیدی را آغاز میکنند. این فیلم ثابت میکند که حتی بدترین آدمها (یا حیوانات) هم لایق فرصتی دوباره هستند.
۳۱
فیلم بینقص (Flawless)؛ انتقامی درخشان در قلب لندن
فیلم «بینقص» یک درام جنایی هوشمندانه است که در دهه ۱۹۶۰ لندن روایت میشود. لورا کویین، مدیری باهوش در شرکت الماس لندن است که علیرغم تواناییهایش، به دلیل تبعیض جنسیتی از ترفیع بازمانده است. او با آقای هابز، نظافتچی سالخورده شرکت که نقشه دقیقی برای سرقت الماسها دارد، متحد میشود. هابز که دههها شاهد رفتوآمد ثروت در این شرکت بوده، راهی برای دور زدن سیستم امنیتی پیچیده گاوصندوق پیدا کرده است. فیلم با ریتمی آرام اما پرکشش، تضاد میان طبقه کارگر و مدیران خودخواه را به تصویر میکشد.
بازی قدرتمند مایکل کین در نقش نظافتچی متواضع اما زیرک، وزن عاطفی بالایی به فیلم بخشیده است. نکته متمایز این اثر، پایانبندی فوقالعاده رضایتبخش آن است؛ جایی که مشخص میشود انگیزه هابز فراتر از یک سرقت ساده بوده و او به دنبال عدالت برای اتفاقی در گذشته است. لورا نیز که ابتدا مردد بود، در نهایت با هوشیاری خود از مخمصه نجات مییابد. پایان خوش فیلم با توزیع ثروت به دست آمده در میان خیریهها و رسیدن لورا به آرامشی که همیشه آرزویش را داشت، رقم میخورد؛ پایانی که در آن اخلاق و انتقام به شکلی هنرمندانه به هم گره میخورند.
۳۲
فیلم سرقت (Heist)؛ بازی پیچیده فریب و خیانت
دیوید مامت، استاد دیالوگنویسی و پیادهسازی نقشههای فریب، در فیلم «سرقت» یکی از دقیقترین آثار این ژانر را خلق کرده است. جو مور (با بازی جین هکمن) یک سارق حرفهای طلا است که قصد بازنشستگی دارد، اما مجبور میشود برای آخرین بار یک سرقت بزرگ را تحت نظارت یک دلال حریص انجام دهد. فیلم سرشار از چرخشهای داستانی است که در آن هیچکس به دیگری اعتماد ندارد و هر نقشه، پوششی برای یک نقشه عمیقتر است. ساختار فیلم به گونهای است که مخاطب تا لحظه آخر نمیتواند برنده نهایی این نبرد هوش را حدس بزند.
فیلم «سرقت» به جای تکیه بر جلوههای ویژه، بر استراتژی و روانشناسی شخصیتها متمرکز است. جین هکمن در یکی از آخرین نقشآفرینیهای درخشان خود، شخصیتی خونسرد و باهوش را به تصویر میکشد که همیشه چند قدم از دشمنانش جلوتر است. پایان خوش فیلم برای شخصیت جو مور رقم میخورد؛ او با استفاده از ذکاوت خود، تمام خیانتکاران را از میان برداشته و با مقدار زیادی طلا به همراه همسرش به سمت زندگی آرام حرکت میکند. این فیلم برای علاقهمندان به سینمای کلاسیک و داستانهای معمایی که با پیروزی قهرمان خاکستری به پایان میرسند، یک انتخاب عالی است.
۳۳
قفل، انبار و دو بشکه باروت؛ هرجومرج ناب بریتانیایی
این فیلم که آغازگر سبک خاص گای ریچی در سینما بود، ترکیبی پرسرعت از کمدی سیاه، جنایت و بدشانسیهای متوالی است. داستان درباره چهار دوست است که در یک بازی قمار ۵۰۰ هزار پوند به یک گانگستر خطرناک میبازند. آنها برای پرداخت بدهی خود تصمیم میگیرند از همسایگان تبهکارشان که در حال برنامهریزی برای سرقت از یک گروه مواد مخدر هستند، دزدی کنند. فیلم با چندین خط داستانی موازی پیش میرود که در نهایت به شکلی کاملاً تصادفی و خونین در یک نقطه به هم میرسند. تدوین سریع و موسیقی متن پرانرژی، از ویژگیهای بارز این اثر است.
فیلم «قفل، انبار و دو بشکه باروت» به دلیل شخصیتهای عجیب و دیالوگهای تند و تیزش مشهور است. پایان خوش فیلم با نوعی عدالت شاعرانه و طنزآمیز همراه است؛ در حالی که تقریباً تمام مهرههای خطرناک داستان کشته شدهاند، چهار دوست قهرمان داستان نه تنها زنده میمانند، بلکه در یک قدمی ثروتی کلان قرار میگیرند. سکانس پایانی فیلم که در آن شخصیت «تام» روی لبه پل معلق مانده، یکی از به یادماندنیترین پایانبندیهای باز است که حس پیروزی و شانس را به مخاطب القا میکند. این فیلم یک کلاس درس در مورد نحوه ترکیب ژانر سرقت با کمدی بریتانیایی است.
۳۴
اولین سرقت بزرگ قطار؛ ماجراجویی در عصر ویکتوریا
این فیلم که بر اساس رمانی از خود مایکل کرایتون ساخته شده، بازسازی داستانی واقعی از اولین سرقت قطار در سال ۱۸۵۵ است. ادوارد پیرپوینت (شان کانری)، یک مغز متفکر جنایتکار، نقشهای جسورانه برای سرقت محموله شمشهای طلای ارتش بریتانیا از یک قطار در حال حرکت طراحی میکند. فیلم با دقت بالایی جزئیات فنی و محدودیتهای تکنولوژیک آن دوران را نشان میدهد؛ از ساختن کلیدهای یدکی در شرایط دشوار تا نفوذ به واگنهای محافظتشده. ترکیب هوش پیرپوینت و مهارتهای فیزیکی او، هسته اصلی جذابیت فیلم را تشکیل میدهد.
سکانسهای اکشن فیلم، به ویژه زمانی که شان کانری شخصاً روی سقف قطار در حال حرکت میدود، هنوز هم پس از سالها خیرهکننده هستند. فضای تاریخی فیلم و طراحی لباس و صحنه، مخاطب را کاملاً به لندن عصر ویکتوریایی میبرد. پایان خوش فیلم با وجود دستگیری پیرپوینت در دادگاه رقم میخورد؛ جایی که او با زیرکی و کمک همدستانش، در مقابل چشم همگان از زندان میگریزد. این پیروزی نهایی بر سیستم قضایی و فرار با طلاها، حسی از رهایی و موفقیت را به همراه دارد که فیلم را به یکی از محبوبترین آثار کلاسیک ژانر سرقت تبدیل کرده است.
۳۵
فیلم سرقت دوشیزه (The Maiden Heist)؛ عشق به هنر فراتر از قانون
«سرقت دوشیزه» یک کمدی ملایم و دلگرمکننده است که نگاهی متفاوت به سارقان دارد. سه نگهبان موزه هنری که دهههاست عاشق آثار هنری خاصی در محل کارشان هستند، متوجه میشوند که قرار است این آثار به موزهای دیگر در دانمارک منتقل شوند. آنها که نمیتوانند دوری از این تابلوها را تحمل کنند، تصمیم میگیرند قبل از جابهجایی، آنها را با نسخههای کپی عوض کنند. فیلم به جای خشونت یا طمع مالی، بر پایه عشق خالص به هنر بنا شده است و همین موضوع باعث میشود مخاطب کاملاً با سارقان آماتور داستان همدلی کند.
حضور سه بازیگر تراز اول و برنده اسکار، به این فیلم اعتبار و جذابیت دوچندانی بخشیده است. تعاملات میان واکن، فریمن و میسی سرشار از ظرافتهای کمدی است. پایان خوش فیلم بسیار شیرین و رضایتبخش است؛ آنها نه تنها در نقشه خود موفق میشوند و آثار محبوبشان را به دست میآورند، بلکه بدون اینکه کسی متوجه شود، زندگی بازنشستگی خود را در کنار همان هنر محبوبشان آغاز میکنند. این فیلم ثابت میکند که گاهی زیباترین سرقتها، آنهایی هستند که از روی دلتنگی و عشق انجام میشوند، نه برای ثروتمند شدن.
۳۶
فیلم گامبیت (Gambit)؛ نقشه خیالی و واقعیت خندهدار
«گامبیت» یکی از خلاقانهترین فیلمهای سرقت کلاسیک است که ساختار روایی متفاوتی دارد. در نیم ساعت اول، ما شاهد یک سرقت بینقص و رویایی از ثروتمندترین مرد جهان هستیم که توسط هری (مایکل کین) برنامهریزی شده است. اما ناگهان فیلم به عقب بازمیگردد و فاش میکند که آنچه دیدیم، فقط تصورات هری بوده است! در واقعیت، اجرای نقشه با حضور زنی به نام نیکول، بسیار پرآشوب و متفاوت پیش میرود. این تضاد بین «نقشه ذهنی» و «واقعیت عملی»، منبع اصلی کمدی و تعلیق در فیلم است.
شیمی میان مایکل کین و شرلی مکلین فوقالعاده است و تماشای تلاشهای آنها برای جبران اشتباهات ناخواسته لذت عجیبی دارد. فیلم به خوبی نشان میدهد که حتی دقیقترین نقشهها هم در مواجهه با عوامل انسانی ممکن است شکست بخورند. پایان خوش فیلم زمانی رقم میخورد که هری و نیکول با وجود تمام اشتباهات، موفق میشوند از چنگال هدفشان فرار کنند و در نهایت متوجه میشوند که ارزش واقعی در جای دیگری نهفته بوده است. این اثر یک کمدی-جنایی هوشمندانه است که با پایان شیرینش، لبخند را بر لبان مخاطب مینشاند.
۳۷
فیلم توپکاپی (Topkapi)؛ سرقت جواهر در قلب استانبول
«توپکاپی» یکی از مشهورترین فیلمهای سرقت تاریخ سینماست که الهامبخش آثار بسیاری از جمله «مأموریت غیرممکن» بوده است. گروهی از سارقان بینالمللی قصد دارند خنجر مرصع و بسیار ارزشمندی را از موزه توپکاپی در استانبول سرقت کنند. فیلم به دلیل سکانس طولانی و بیدیالوگ سرقت که با طناب از سقف انجام میشود، شهرت جهانی دارد. این اثر ترکیبی از مناظر زیبای ترکیه، موسیقی پرشور و شخصیتهای رنگارنگی است که هر کدام مهارت خاصی دارند. پیتر اوستینوف برای بازی در این فیلم برنده جایزه اسکار شد.
فیلم با لحنی شاد و ماجراجویانه پیش میرود و برخلاف فیلم قبلی داسن (ریفیفی)، فضایی کمدی و مفرح دارد. پایان خوش فیلم به شکل منحصربهفردی رقم میخورد؛ اگرچه سارقان در نهایت به دلیل یک اتفاق ساده (یک پرنده!) لو میروند و به زندان میافتند، اما فیلم با نمایی از آنها در حال برنامهریزی برای سرقت بعدی از کرملین به پایان میرسد. این روحیه تسلیمناپذیر و طنز جاری در کل اثر، باعث میشود که مخاطب حتی از تماشای دستگیری آنها نیز حس بدی نداشته باشد و از نبوغشان لذت ببرد.
۳۸
فیلم پس از غروب (After the Sunset)؛ آخرین بازی در بهشت
اگر به دنبال فیلمی هستید که فضای سرقت را با اتمسفر آرامشبخش جزایر گرمسیری ترکیب کند، «پس از غروب» بهترین انتخاب است. مکس و لولا، دو سارق حرفهای جواهرات، پس از یک سرقت بزرگ بازنشسته شده و به جزیرهای در باهاما میروند. اما استن، مامور FBI که سالها به دنبال آنها بوده، باور نمیکند مکس دست از کار کشیده باشد، به ویژه زمانی که یک الماس افسانهای با کشتی تفریحی به همان جزیره میآید. فیلم بازی موش و گربهای میان مکس و استن است که با رفاقت و رقابت عجیبی همراه شده است.
جذابیت فیلم در تقابل میان میل به زندگی آرام و وسوسه «یک کار آخر» نهفته است. پیرس برازنان با همان پرستیژ جیمز باندی، نقش سارق باهوش را بازی میکند. پایان خوش فیلم با چندین لایه غافلگیری همراه است؛ مکس نه تنها موفق میشود الماس را به دست آورد و استن را دوباره دور بزند، بلکه در نهایت متوجه میشود که عشقش به لولا از هر جواهری ارزشمندتر است. فیلم با صحنهای پایان مییابد که در آن مکس و لولا در آرامش کامل هستند و استن هم به نوعی به خواسته خود رسیده است؛ پایانی کاملاً «Feel-Good» برای دوستداران سینما.
۳۹
فیلم پول کثیف (Mad Money)؛ وقتی زنان خانهدار سیستم را دور میزنند
فیلم «پول کثیف» یک کمدی سرقت زنانه و سرگرمکننده است که بر اساس داستانی واقعی ساخته شده است. سه زن که در بانک مرکزی آمریکا کار میکنند، تصمیم میگیرند پولهای کهنه و مستهلکی را که قرار است طبق روال قانونی خرد و نابود شوند، قبل از امحا به سرقت ببرند. آنها با استفاده از ترفندهای ساده اما زیرکانه، هر روز مقداری از این اسکناسها را از سیستم امنیتی خارج میکنند. فیلم به جای تمرکز بر جنایتکاران حرفهای، به آدمهای معمولی میپردازد که به دلیل مشکلات مالی دست به کارهای غیرعادی میزنند.
روایت فیلم از طریق فلاشبک و بازجوییها پیش میرود که باعث میشود تعلیق داستان تا انتها حفظ شود. بازی صمیمی و دوستانه سه بازیگر اصلی، شیمی فوقالعادهای به فیلم بخشیده است. پایان خوش فیلم بسیار هوشمندانه طراحی شده؛ با اینکه پلیس در نهایت به آنها مشکوک میشود و عملیات لو میرود، اما آنها به دلیل هوشیاری لیدر گروه (دایان کیتن)، بخش بزرگی از پولها را پنهان کرده بودند. فیلم با آزادی آنها و دسترسی به ثروتی کلان به پایان میرسد که حسی از پیروزی طبقه کارگر بر سیستم سختگیرانه بانکی را القا میکند.
۴۰
فیلم هنر سرقت (The Art of the Steal)؛ جعل، برادری و انتقام
آخرین فیلم لیست ما، «هنر سرقت»، یک اثر پرانرژی و پر از غافلگیری است که دنیای موتورسواری، جعل آثار هنری و سرقت را با هم ترکیب میکند. کرانچ کلهون (کورت راسل)، یک موتورسوار بدلکار و سارق سابق، توسط برادر ناتنی و خیانتکارش، نیکی، به یک سرقت نهایی ترغیب میشود: دزدیدن یکی از ارزشمندترین کتابهای تاریخی جهان. فیلم با ریتمی تند و تدوین خلاقانه، مراحل تشکیل تیم و اجرای نقشه را نشان میدهد، اما چیزی که این فیلم را متمایز میکند، نقشههای پنهانی است که لایه به لایه فاش میشوند.
کورت راسل با جذبه همیشگیاش، نقش مردی را بازی میکند که ظاهراً فریب خورده، اما در حقیقت مغز متفکر یک بازی بسیار بزرگتر است. پایان خوش فیلم یکی از لذتبخشترین پایانها در ژانر سرقت است؛ جایی که مشخص میشود تمام ماجرای سرقت، یک نقشه انتقامجویانه و هوشمندانه از طرف کرانچ برای تنبیه برادر خیانتکارش بوده است. در نهایت، نیکی دستگیر میشود و کرانچ و تیم وفادارش با ثروت فراوان و پیروزی اخلاقی به زندگی خود ادامه میدهند. این فیلم حسن ختامی عالی برای لیست ۴۰ فیلم برتر سرقت با پایان خوش است.
سخن پایانی؛ چرا تماشای سرقتهای موفق لذتبخش است؟
ژانر سرقت (Heist) همواره یکی از محبوبترین شاخههای سینمای جهان بوده است، چرا که ترکیبی از هوش، مهارت، کار تیمی و هیجان را به نمایش میگذارد. در این لیست ۴۰ تایی، ما تلاش کردیم آثاری را معرفی کنیم که علاوه بر کیفیت ساخت بالا، با یک “پایان خوش” رضایت مخاطب را جلب میکنند. این پایانبندیها به ما یادآوری میکنند که گاهی اوقات ذکاوت و رفاقت میتواند بر سیستمهای سختگیرانه و شخصیتهای منفی پیروز شود. چه به دنبال کمدیهای مفرح باشید و چه درامهای نفسگیر، این فهرست منبعی کامل برای شبهای فیلم شماست. امیدواریم از تماشای این شاهکارهای سینمایی لذت ببرید و هیجان هر نقشه را در کنار قهرمانان داستان تجربه کنید.
نوشتههای مرتبط با فهرست فیلمها
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیانگذار وبلاگ «بازیگرها»
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیانگذار وبلاگ «بازیگرها».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!